Premabase · Ujjvala-nīlamaṇi · Prakaraṇa 15
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
JīvaViśvanāthaViṣṇudāsa
UN 15.232
atha rāso, yathā—
harir nava-ghanākṛtiḥ prati-vadhū-dvayaṁ madhyatas
tad-aṁsa-vilasad-bhujo bhramati citram eko’py asau |
vadhūś ca taḍid-ujjvalā prati-harid vayaṁ madhyataḥ
sakhī-dhṛta-karāmbujā naṭati paśya rāsotsave ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Jīva Gosvāmī
Locana-rocanī
na vyākhyātam.
Viśvanātha Cakravartī
Ānanda-candrikā
vimāna-cāriṇī kācit devī kām apy āha—harir iti |
prativadhū-dvayam iti vadhū-dvayasya madhye harir ity arthaḥ |
atra vadhū-śabdena yūthapaivocyate |
sakhyā dhṛtaṁ sva-vāma-kareṇa śrī-kṛṣṇa-pṛṣṭha-deśa-nihitena karāmbujaṁ dakṣiṇaṁ yasyāḥ sā |
tena śrī-kṛṣṇasya vāma-bhāge yūtheśvarī dakṣiṇa-bhāge tasyā eva mukhyaikā sakhī |
evam anyasya śrī-kṛṣṇa-prakāśayor bhuja-nyāsa-rūpo doṣo vyāhataḥ |
ata eva tāsāṁ madhye dvayor dvayoḥ praviṣṭena gṛhītānāṁ kaṇṭha ity atrāpi śrī-kṛṣṇenaikaikena prakāśena kaṇṭhe gṛhītānām, na tu śrī-kṛṣṇa-prakāśābhyām iti vyākheyam |
kiṁ ca, sarvāsām eva yūtheśvarīṇāṁ pārśvayoḥ suhṛt-pakṣa-taṭastha-pakṣa-sthitir anusandheyā svārasya-vighātakābhāvāt |
yad vā, ekaikasmin yūthe yāvatyaḥ sakhyas tāsāṁ sarvāsām eva pradhāna-guṇatābhāvena nāyikātva-sakhītvābhyāṁ savya-dakṣiṇayoḥ tāpin yathocitāvasthiti-samāpty-anantaram evānyānya-yūthasya tādṛśāvasthitir bhavet |
evaṁ ca nitya-nāyikānāṁ dvayor eva karāmbujayoḥ sva-sakhī-dhṛtatva-siddhyā parama-svārasyaṁ sarva-gopīnāṁ rāsa-maṇḍalāntaḥ-pātitvaṁ ca siddhyed iti ||
(42)