parikṣīṇe vyarthena sati avadhīram avajñā, tūṣṇīm-bhāvatayā maunatayā sthiti-vara-sthānam ||
tad-dvayaṁ krameṇodāharati—sūnur iti |
ekadā gṛhīta-gāḍhamānāṁ śaivyām anyopāyair aprasannām ālakṣya tatas tām upekṣya śrī-kṛṣṇe anyatra gacchati sati sā vilīnamānā satī sva-sakhīḥ prati tasya tyāgānarhatva-kathana-pūrvaka-yukti-praśnena svasya māna-rāhityaṁ vyaktam eva sūcayati |
he sakhyaḥ ! eṣa vallabhaḥ mama priya iti prathamaṁ tāvat priyatvenaiva kṛtāparādhe’py asmin pṛthu-rūkṣatānarhatvaṁ sūcitam |
apriyāṇy api kurvāṇo yaḥ priyaḥ priya eva saḥ | dagdha-mandira-sāre’pi kasya vahnāv anādaraḥ ||
tatrāpi vallava-pater goparājasya sūnur iti paramādaraṇīyatvenāpi, tatrāpi vīrāṇāṁ vikrāntimatāṁ madhye agraṇīḥ śreṣṭha ity anena daitya-vadhādinā govardhanoddhāriṇādinā ca sarva-vraja-janopakārakatvenāpi, tatrāpi smara-maṇḍalyaḥ kāma-vṛndāni tāḥ vijetum abhibhavituṁ śīlaṁ yasya tena rūpeṇa vibhrājitaḥ virājitaḥ | trailokya-saubhagam idaṁ ca nirīkṣya rūpaṁ
[bhā.pu. 10.29.40]
nanu bhavatyāḥ premādi-guṇa-baddho’yaṁ svayam evādhunaiva parāvartiṣyati, kim iti vyākulāsi ? iti cet tatrāha—niṣṭhura-manāḥ asmat-kṛta-bhartsanayā niṣṭhuraṁ kaṭhinaṁ nirviṇnam iti yāvat mano yasya saḥ |
tatrāpi dūre kuñja-sadanād atidūratare deśe yāti, yūyaṁ paśyeti nija-vacana-pratyayārthaṁ tāḥ taṁ sākṣād darśayati |
tasmād atra visaṁṣṭhule kā yuktiḥ ucitā yogyā |
tām upadiśata iti śeṣaḥ |
anena svasya māna-dhvaṁsaṁ dyotayitvā kṛṣṇasya parāvartane tāsāṁ niyogo dhvanitaḥ ||