prāthamye prathamodbhūtatve iti vayaṁ sandhyārambhe, nirvikārātmake citte bhāvaḥ prathama-vikriyā ity-ukta-rītyā prathama-vikriyānantaram eva strī-puṁsayor yadyapi parasparānveṣaṇaṁ sambhavati, tad api striyā lajjā-bhaya-dhairya-kulācārādibhir āvṛttāyāḥ saha saiva puṁsi pūrva-rāgo na prakaṭībhāvhi |
puṁsas tu tair anāvaraṇāt sahasaiva prathama-kriyā-kṣaṇa eva prāyaśaḥ strī-janānveṣaṇaṁsyād iti yukteḥ |
tad api mṛgākṣīṇāṁ rāge pūrva-rāge ādau prokte varṇite cārutādhiketi premṇaḥ strī-gatatvenaivādhikyena varṇanaucityāt premādhikyasya ca lajjādi-saṁhārakatvād iti bhāvaḥ |
yad uktaṁ sāhitya-darpaṇe—ādau rāgaḥ striyā vācyaḥ paścāt puṁsas tad-iṅgitaiḥ [sā.da. 3.195] iti |
kiṁ cātra punar bhakti-śāstre bhakter eva rasatvāt tasya ca bhaktāśratvāt, bhagavad-rāgasya ca bhakta-rāgānujanmatvāt vraja-devīnāṁ ca bhakta-nirukta-paramāvadhi-sthānatvāt tāsām eva prathamaṁ pūrva-rāga ucita iti kecid āhuḥ ||