nanu kāntety ādikam anyatra sambhavati |
bahu-snigdhair veṣṭyamānasyāpi viyuktatama-snigdha-smaraṇena vaikalya-darśanāt |
athāsahyety apy anyatra dṛśyate yathā prāṇi-mātrasya sukha-kāmasya rantidevasya, brahmāṇḍasya kṣobha-kāritvaṁ tu tat-tat-parama-śakti-rūpāyās tasyāḥ |
kṣobheṇa yuktam eva, yathā tat-tad-bhāva-pīḍane jagataḥ, na tu tad-bhāva-sparśanena taj jāyata iti vaktavyam |
sadāpi tad-bhāvānugati-pratyāsatteḥ |
dadhati sakṛn manas tvayi ya ātmani nitya-sukhe na punar upāsate puruṣa-sāraharāvasathān iti śravaṇāt | tatas tiraścām api rodanaṁ punar uktam eva | tathā sva-bhūtair ity apy asahya-duḥkhety atrāntarbhavati, tathā unmādavan nṛtyati loka-bāhyaḥ ity ādau | śrī-prahlādādāv api varṇitas tatra bhāvasyāsampratipatter ativyāptiḥ syāt | divyatvaṁ vā kīdṛśam ? satyaṁ tathāpy asty atra viśeṣa ity āha—samyag vilakṣaṇatvam evāha—sañcāri-mohata iti | sañcāriṣu vyabhicāriṣu yo mohas tasmāt pratisañcāry eva yan mohasya prādhānyaṁ tasmād ity arthaḥ | na hy evam anyatra sambhavatīti brahmāṇḍa-kṣobha-kāritvaṁ tu tat-sparśaś cet tad api syād iti vivakṣayā, nāraṁ cukrośa cakram iti vakṣyamāṇam udāharaṇaṁ tu yaḥ khalu tena bhāvena spṛṣṭas tasyānubhava-dṛṣṭyā nirdiṣṭam | yathā, nadyas tadā tad upadhārya ity ādau | yathā vātraiva darśayiṣyate | aurva-stomād iti tiraścām iti rodananaṁ tad-viśeṣa-varṇanān na punar uktaṁ svabhūtair iti ca ||
[u.nī. 14.186]