mahiṣī-vṛndair atidurlabha iti |

yadyapi vraja-vartinaḥ prema-snehādyā api tair durlabhā eva, tathāpi jāti-pramāṇābhyāṁ kiñcin nyūnatvena samañjasa-raty-ucitās te nātidurlabhāḥ |

ayaṁ mahābhāvas tu sarvathaivātidurlabha eva, yato vraja-devy-eka-saṁvedya iti |

mahiṣī-gaṇasya tu samañjasa-ratimattvāt sambhogecchāyāḥ samyak-prema-rūpatvābhāvād ārambhato jātyaiva premānanda-sarvāṁśāparipūrtiḥ |

tat-pariṇāma-bhūto’nurāgo notkarṣa-sīmāṁ prāpnotīti na tāsāṁ mahābhāvaḥ sambhavet |

śrīmaj-jīva-gosvāmi-caraṇās tu duḥkhasya paramākāṣṭhā kula-vadhūnāṁ svayam api parama-sumaryādānāṁ svajanāryādīnāṁ svajanārya-pathābhyāṁ bhraṁśa eva nāgryādir na ca maraṇam |

tataś ca tat-kāritayā pratīto’pi śrī-kṛṣṇa-sambandhaḥ sukhāya kalpate, tarhy eva rāgasya parameyattā |

tataś ca tām āśrityaiva pravṛtto’nurāgo bhāvāya kalpate, sā cārambhata eva vraja-devīṣv eva dṛśyate |

paṭṭa-mahiṣīṣu tu sambhāvayitum api na śakyate |

tad evam eva tā uddiśyoddhavaḥ sa-camatkāram āha—yā dustyajam svajanam ārya-pathaṁ ca hitvā ity āha |

yathā pūrvoktaṁ līlety ādi-guṇa-catuṣṭayaṁ śrī-govindaika-niṣṭhayaiva tathaiva mahābhāvo’yaṁ vraja-devyai kaniṣṭha iti mahābhāvākhyayocyate |

premṇah prathamāvasthā hi bhāvo raty-apara-paryāyaḥ |

sarvotkarṣa-paramāvadhi-rūpāv apy eṣa bhāvo vivekena jñāpanārthaṁ mahābhāvāpara-paryāya iti |

matsyo’pi parameśvaras tathā śrī-kṛṣṇaḥ svayaṁ bhagavān api parameśvara itivat ||