Premabase · Ujjvala-nīlamaṇi · Prakaraṇa 14
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
JīvaViśvanāthaViṣṇudāsa
UN 14.157-158
varāmṛta-svarūpa-śrīḥ svaṁ svarūpaṁ mano nayet ||
sa rūḍhaś cādhirūḍhaś cety ucyate dvividho budhaiḥ ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Jīva Gosvāmī
Locana-rocanī
tan-mahima-dvārāpi tad eva pratipādayait—varāmṛtety ardhena |
varāmṛtasyeva svarūpa-śrīr yasya so’yaṁ mahā-prabhāvaḥ |
svaṁ svarūpaṁ mano nayed ity anena, patnyaḥ ṣoḍaśa-sahasram anaṅga-bāṇair yasyendriyaṁ vimathituṁ na śekuḥ itivad vṛttāntaraṁ niṣiddham |
tad evam asya sarvato’tiparamāścarya-rūpatvaṁ darśitam |
atraiva ca lakṣaṇasya parā kāṣṭhā |
yāvad-āśraya-vṛttir ity asya yāvanta āśrayā draṣṭāras tāvatsu vṛttir vyāptir yasyety arthe tāvac-chagasyādhyāhāre kaṣṭāpattiḥ syāt |
sva-saṁvedya-daśāṁ prāpyeti ca virudhyet ||
tad-draṣṭṝṇāṁ sarveṣām api tat-sāmyāpattiḥ syād iti rati-mātrasyāpi sva-saṁvedya-daśāsty eveti tasyodaya-krameṇotkarṣaṁ darśayati—sa rūḍhaś ceti ||
157-158 (145)
Viśvanātha Cakravartī
Ānanda-candrikā
varāmṛtasyeva svarā-śrīr yasya saḥ |
laukikeṣu svādanīya-vastuṣu madhye’mṛtād adhikaṁ paraṁ nāsti tathaiva laukikeṣu prema-viśeṣeṣu mahā-bhāvād iti bhāvaḥ |
manaḥ svaṁ svarūpaṁ nayet mahā-bhāvātmakam eva manaḥ syāt |
mahābhāvāt pārthakyena manaso na sthitir ity arthaḥ |
tenedriyāṇāṁ mano-vṛtti-rūpatvād vraja-sundarīṇāṁ mana-ādi-sarvendriyāṇāṁ mahābhāva-rūpatvāt tat-tad-vyāpāraiḥ sarvair eva śrī-kṛṣṇasyātivaśyatvaṁ yukti-siddham eva bhavet |
paṭṭa-mahiṣīṇāṁ tu sambhogecchāyāḥ pārthakyenāpi sthitatvāt samyak-premātmakam api mano na syāt |
kuto’sya mahābhāvātmakatva-śaṅkā ? iti ||