kvāpi nikuñje paraspara-mādhuryāsvāda-nimagnayor uddīpta-sāttvika-bhāvālaṅkṛtayoḥ śrī-rādhā-kṛṣṇayor mahābhāva-mādhurīm anumodayantī vṛndā śrī-kṛṣṇam āha |
tatra svayaṁ bhagavati puruṣādy-avatārāṇāṁ sarveṣāṁ lakṣaṇam iva mahā-bhāve raty-ādi-bhāvānāṁ sarveṣāṁ cihnaṁ ca sūcayati—rādhāyā iti |
śṛṅgāra-rasa eva kāruḥ śilpī kṛtī svīya-karmaṇi paṇḍita iti ratir dhvanitā |
an class="pratika">rādhāyā bhavataś ca iti sūcitenaupapatyena loka-dvaya-nindānapekṣaṇāt premā vyañjitaḥ |
citte eva jatunī lākṣe karma-bhūtaiḥ svedaiḥ premoṣmabhiḥ, pakṣe agni-santāpaiḥ, vilāpya dravīkṛtya iti snehaḥ |
yuñjann ekībhāvena melayann iti praṇayaḥ |
kramāt śanaiḥ śanair iti vāmyasya sūcitatvān mānaḥ |
nirdhūta-bheda-bhramaṁ yathā syāt tathā yuñjann iti susakhyaṁ dyotitam |
he adrīṇāṁ govardhanādīnāṁ nikuñjeṣu kuñjara-pate ! mahāmatta-gajendra-līleti sukumāra-caraṇayor adri-gahvara-kuñjādiṣu paraspara-milanārthaṁ rātriṁ-divam abhisarator yūnoḥ kaṣṭam api sahyam eveti rāgaḥ |
navo nitya-navatvena bhāsamāno rāga eva |
hiṅgula-bharas tair ity anurāgaḥ |
bhūyobhis taiś ca bahutarair iti mahābhāvaḥ |
navo rāgo raktimā yeṣāṁ tair hiṅgula-bharair iti viśleṣaś ca |
citta-jatunī anvarañjayad iti hiṅgulāraktasya jatuno’ntar-bahir-hiṅgulākāratvam evety ubhaya-cittayor mahābhāvākāratvam anurāgotkarṣasya sva-saṁvedyatvaṁ ca |
brahmāṇḍa-harmyodare citrāya citraṁ kartum |
pakṣe, brahmāṇḍādiṣu yāni harmyāṇi dhanināṁ vāsāḥ, tad-udare tad-varti-dhani-jana-hṛdaye’tiśayoktyā bhakta-janāntaḥ-karaṇeṣu citrāya citraṁ vismayaṁ prāpayituṁ mahābhāva-kriyā-kṣobham anubhāvyeti bhāvaḥ |
etena yāvad-āśraya-vṛttitvam uktam |
evam uttaratrāpy udāharaṇeṣu mahābhāva-cihnāni kvacid vyastāni, kvacit samastāni gamyamānāni ca jñeyāni ||