uktodāharaṇaṁ māñjiṣṭha-rāgasya lakṣaṇākāram abhūd ity aparituṣyann āha—yathā veti |
pūrva-rāge prema-parīkṣamāṇāṁ śrī-kṛṣṇa-prāpty-ayogyatve yuktiṁ bruvāṇāṁ paurṇamāsīṁ prati śrī-rādhā prāha—mayeti |
tena svatas tat-tyāge’sāmarthyaṁ dyotayati |
murajayini śrī-kṛṣṇe rāgas tat-prāpty-āśā-lakṣaṇaḥ parihṛtas tyaktaḥ |
kintu he snigdhe mayi snehavati āśīs-tatiṁ prathamaṁ mahātāpasyās tavāśīs-tatir avaśyaṁ phaliṣyaty eveti bhāvaḥ |
nanu tvaṁ cira-jīvanī bhūyā ity eva mamāśīs-tatiḥ ? tatrāha—imāṁ vakṣyamāṇa-prakārām eva, na tu tad-anyathā-bhūtāṁ kām apīty arthaḥ |
tvayaiva śithilite mad-āśā-bandhe tato vicyutā mat-prāṇā imāṁ tanuṁ samprati tyajanty eva, na punas tān tvad-āśīs-tatir api rakṣituṁ prabhavatīti bhāvaḥ |
nanu yadi tvaṁ jīviṣyasy eva, tarhi kiṁ mamāśīs-tatyā ? ity ata āha—mukhety ādi |
yad-āśīs-tater hetor vanamālā-sambandhinī madhukarī ahaṁ syāṁ madhukaryā vanamālā-prāpti-yogyatā asty eva |
jaratyās tvaṁ naptrī sa tu kamalayā lālitapadaḥ [vi.mā. 3.16] itivat |
tatrāpi tvayā prāpty-ayogyatā vaktum aśakyeti bhāvaḥ |
nanu tatra te ko lābhaḥ ? tatrāha—mukhāmodasyāntarīṇasya bāhyasya ca jṛmbhādinā ya udgāras tatra grahilā matir yasyāḥ sā |
etaj-janmanā tiryag-janmanā vā mama tatraiva vāñcheti bhāvaḥ |
kāla-vilambasyāsahyatvāt |
tatrāpi pradoṣārambha eva samprati sāyaṁ-kāle etad dehaṁ tyaktvaiveti bhāvaḥ |
ata evāśiṣāṁ tatim iti tat-siddhy-arthaṁ punaḥ punar āśīs tvayā kartavyeti bhāvaḥ |
eṣā khyātis tava ca mama ca bhavatv iti bhāvaḥ |
tatrāhāryatvaṁ paurṇamāsyās tādṛśa-vākyottha-dainya-sañcāri-prābalyenāpi rāgasyāpy anapagamāt |
ananya-sāpekṣatvaṁ tu spaṣṭam eva |
kāntyā vṛddhis tad-arthaṁ tiryag-janma-prārthanān mayi snigdhe kintu prathayety ādi-vākyasya sollāsatvāt deha-tyāga-duḥkham api sukham iti rāga-sāmānya-lakṣaṇam ||