Ujjvala-nīlamaṇi 14.139

Show

SanskritHindiEnglish

Script

IASTदेवनागरीবাংলা

Commentary

JīvaViśvanāthaViṣṇudāsa

UN 14.139

atha mañjiṣṭha-rāgaḥ—

ahāryo’nanya-sāpekṣo yaḥ kāntyā vardhate sadā |
bhaven māñjiṣṭha-rāgo’sau rādhā-mādhavayor yathā ||

Translation

— translation pending —

Commentary

Jīva Gosvāmī

Locana-rocanī

ahāryaḥ kathañcid apy apagamayitum aśakya ity arthaḥ |

pūrvasyādhāra-guṇenāhāryatvam ity atra tu svarūpa-guṇenāpīti viśeṣād atraivāhāryatvam uktam |

ananya-sāpekṣa iti |

dṛṣṭānta-pakṣe kausumbhavan na tat-tad-aṁśatā-sāpekṣaḥ |

kintu sarvāṁśenaiva tādṛśa ity arthaḥ |

dārṣṭāntike’pīdṛg eva |

yaḥ kāntyā vardhata iti dṛṣṭānta-pakṣe prasiddham eva dārṣṭāntika-pakṣe tādṛśo rāga evānurāga-cchaviṁ vyañjayatīti bhāvaḥ |

tato’nurāga-lakṣaṇena na sāṅkaryam ||

(127)

Viśvanātha Cakravartī

Ānanda-candrikā

ahāryo varṇa-pakṣe jalādinā kālena vā anāśyaḥ |

prema-pakṣe sañcāri-bhāvaiś cālayitum aśakyaḥ |

ananya-sāpekṣa svataḥ-siddha eva, na tu śyāmā-rāga iva kim apy auṣadham apekṣata ity arthaḥ |

kāntyā sadā vardhata eva, na tu kusumbha-rāgādir iva parimita-kāntir ity arthaḥ |

kiṁ cāsya kāntyā sadā vṛddhir eva, na ca nava-navībhāva ity anurāga-lakṣaṇena sāṅkaryaṁ na mantavyam ||

(127)