Premabase · Ujjvala-nīlamaṇi · Prakaraṇa 14
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
JīvaViśvanāthaViṣṇudāsa
UN 14.108-109
atha praṇayaḥ— / kucopānte spṛṣṭā mura-vijayinā tad-bhuja-śiras-
māno dadhāno viśrambhaṁ praṇayaḥ procyate budhaiḥ ||
tiro-nyasta-grīvā bhruvam anṛju-dṛṣṭir vibhajatī |
paṭenāsya mlānīkṛta-puraṭa-bhāsā pulakinī
pramodāsrair dhautaṁ nija-mukham iyaṁ mārṣṭi sumukhī ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Jīva Gosvāmī
Locana-rocanī
praṇayasya lakṣaṇam āha—māna iti |
viśrambhaṁ priya-janena saha svayābheda-mananam ||
(98-99)
Viśvanātha Cakravartī
Ānanda-candrikā
viśrambho viśvāsaḥ sambhrama-rāhityaṁ, tac ca sva-prāṇa-mano-buddhi-deha-paricchadādibhiḥ kānta-prāṇa-mano-buddhy-āder aikya-bhāvana-janyaṁ tatra saty api roṣādikaṁ tu rasa-svābhāvyād eva nānupapannaṁ jñeyam ||
(98) śrī-kṛṣṇena sambhukta-prasādhitāyās tena saha kuñjāṅgane sukham upaviṣṭāyāḥ śrī-rādhāyā līlāṁ dūrataḥ paśyantī rūpa-mañjarī varṇayati—kucopānta iti |
tasya śrī-kṛṣṇasya bhuja-śirasi vāma-skandha-pradeśe tiro-nyastā svālambatayā tiryag-arpitā grīvā yayā sā |
anṛjuḥ kuṭilā tiraścīnā dṛṣṭir darśanaṁ yasyāḥ sā |
śrī-kṛṣṇam apāṅgena paśyantīty arthaḥ |
bhruvaṁ vibhajatī kuṭilayantīty asahiṣṇutā-vyañjanayā mānaḥ |
pramodāsrair iti citta-dravaḥ |
asya śrī-kṛṣṇasya paṭena pītāmbareṇa nija-mukhaṁ mārṣṭīti niḥsambhrameṇaikya-vyañjanayā praṇayaḥ ||
(99)