Premabase · Ujjvala-nīlamaṇi · Prakaraṇa 14
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
JīvaViśvanāthaViṣṇudāsa
UN 14.92
ādaro gauravotthaḥ syād ity anyonyāśrita-dvayam |
raty-ādau sad api snehe suvyaktatvād ihocyate ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Jīva Gosvāmī
Locana-rocanī
nanv ādaraḥ kaḥ ? tatrāha—ādara ity ardhena |
gauravaṁ gurur ayam iti buddhiḥ |
tad-uttho yo bhāvaḥ sambhramākhyaḥ, sa evādara ucyata ity arthaḥ |
tarhi gauravam api kathaṁ nocyate ? tatrāha—iti pūrvoktād dhetoḥ |
dvayam apy anyonyāśritaṁ tasmād ādareṇaiva tal labhyata iti na pṛthag ucyata iti bhāvaḥ |
nanu tad idaṁ dvayaṁ tāsāṁ raty-ādāv asty eva, kāraṇa-guṇā hi kārya-guṇam ārabhanta iti nyāyena |
nanu tarhi kathaṁ sneha eva tad ucyate ? tatrāha—raty-ādāv iti ||
(83)
Viśvanātha Cakravartī
Ānanda-candrikā
nanv ādarasya ko hetuḥ ? tatrāha—gauravād uttiṣṭhatīti saḥ |
nanu gauravasyāpi ko’tra hetuḥ ? śrī-kṛṣṇasya para-puruṣatvāc candrāvalyāḥ śrī-kṛṣṇe gurur ayam iti buddhir nopapadyate, yato gauravaḥ syāt |
ity āha—ity anyonyeti |
śrī-kṛṣṇasya sarva-vraja ādṛtatvād ādarottham eva gauravam iti |
svayam anyonyāśritam eva |
nanv evaṁ ced rati-premṇor apy ādarasya sattvaṁ sambhaved eva ? satyam ity āha—raty-ādāv iti |
ayam arthaḥ—atiparicitatve’pi yady ādaraḥ sthirībhavati, tadaiva sa gaṇyata iti premṇoḥ śrī-kṛṣṇasyātiparicitatvābhāvāt tatra sann apy ādaro na pratīty-arha iti tatra noktam |
snehe tv atiparicitatve’pi śrī-kṛṣṇe candrāvalyā ādarasya vṛddhir eva dṛśyata iti suvyaktatvam ||
(83)