Premabase · Ujjvala-nīlamaṇi · Prakaraṇa 14
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
JīvaViśvanāthaViṣṇudāsa
UN 14.80
tad atimadhura-rūpa-kamra-śobhā-
mṛta-rasa-pāna-vidhāna-lālasābhyām |
praṇaya-salila-pūra-vāhinīnām
alasa-vilola-vilocanāmbujābhyām ||quoted · krama-dīpikāyām
Translation
— translation pending —
Commentary
Jīva Gosvāmī
Locana-rocanī
alasa-vilola-vilocanāmbujābhyāṁ praṇaya-salila-pura-vāhinīnāṁ sulalita-gopa-sundarīṇām ālībhiḥ satataṁ mukundaṁ sañcintayed iti pūrveṇa pareṇa vānvayaḥ |
tābhyāṁ kīdṛśābhyām ? tatrāha—tad atimadhureti |
tatrālasyaṁ prema-madena tathāpi vilolatvaṁ tad-upalabdhaye cāpalyena |
rūpam avayavānāṁ premaṇi sauṣṭhavam |
śobhā kāntiḥ |
madhuratvaṁ kamratvaṁ ca manoharam eva gamyam |
prematvaṁ cātra tat-sparśādy-aprāptāv api rati-glāny-abhāvāt |
snehatvaṁ praṇaya-salilety-ādinā hṛdaya-dravatva-vyañjitatvāt ||
(72)
Viśvanātha Cakravartī
Ānanda-candrikā
bhakti-pratipādakāgamo mādhuryopāsakān prati smaraṇe vidadhad āha—tad iti |
alase prema-madātibhāravahanenālasya-yukte vilāsena vilole tat-saundarya-lolupatvena cañcale ye vilocanāmbuje tābhyāṁ praṇaya-salila-pura-vāhinīnāṁ sulalita-gopa-sundarīṇām ālībhiḥ satataṁ mukundaṁ cintayed iti pūrveṇaivānvayaḥ |
tābhyāṁ kīdṛśābhyām ? tasya śrī-kṛṣṇasyātimadhuraṁ yad rūpam aṅga-pratyaṅga-sauṣṭhavaṁ tasya yā kamanīya-śobhā saivāmṛta-rasas tasya pāna-vidhānenālasaiva na tu tṛptir yayos tābhyām |
atra praṇaya-salilety ādinā hṛdaya-dravas tathā tad attīty-ādinā tṛpty-abhāvaś ca sneha-lakṣaṇaṁ prema-lakṣaṇaṁ cātropariṣṭād api sarvatra loka-dharma-nindā-rūpe dhvaṁsa-kāraṇe’pi dhvaṁsābhāva iti jñeyam ||
(72)