asyā rateḥ sakāśāt sambhogecchā-viśeṣo jātu kadācid api na bhidyate |

pṛthaktayā pratīto na bhavatīty arthaḥ |

tathā hy asyā rateḥ svarūpa-siddhatvād guṇādi-śravaṇānapekṣitatvena prābalyād vayaḥ-sandheḥ pūrvam eva vraja-bālāsu kāsucit tathāparāsu nanda-pura-nikaṭa-vartinīṣu rateḥ svarūpa-siddhatve’pi śrī-kṛṣṇena saha dhūli-khelanādibhiḥ paricayādhikyenāpi prādurbhāvaḥ |

sāmānyākāreṇa prādurbhūtāyāṁ ca tasyāṁ tāsāṁ śrī-kṛṣṇa evaṁ prīti-matīnāṁ sarvendriya-vṛttayaḥ śrī-kṛṣṇa-sukha-tātparyavatya evābhuvan |

athāyāte vayaḥ-sandhau kandarpodgamena yā sambhoga-tṛṣṇā raty-ākrānte manasy ajaniṣṭa sāpi tat-sukha-tātparyavaty evābhūd iti sambhoga-tṛṣṇāyā ratyā saha tādātmyam |

tām avasthām ārabhyaiva tāsāṁ svāṅga-saṅga-ditsayaiva tat-sukha-viśeṣotpādane saṅkalpavatīnāṁ ratir madhurābhidhānābhūt |

ity ata eva sambhoga-tṛṣṇā pṛthaktayā na bhāsate |

ata evātra sambhogecchā-viśeṣa ity atra viśeṣa-śabda-prayogaḥ |

rateḥ kīdṛśyāḥ ? sarvato’py adbhutāḥ śrī-kṛṣṇa-vaśīkāritvena vismayāvahā yā vilāsormayas tābhiś camatkāra-kāriṇī śrīr yasyās tasyā iti hetor asyāṁ samarthāyāṁ ratyāṁ satyām udyamo mano-vāk-kāyānāṁ vyāpāras tathā buddhi-pūrvako’buddhi-pūrvako vā yaḥ sa śrī-kṛṣṇa-saukhyārtham eva |

tenodyamena śrī-kṛṣṇaḥ sukham eva prāpnotīty arthaḥ |

tathā hi śrī-mukha-vākyam—na pāraye’haṁ niravadya-saṁyujāṁ [bhā.pu. 10.32.22] iti tāsāṁ sva-sukha-tātparyābhāva eva niravadyatvam |

ata evātra tasya vaśīkāraḥ prasiddhaḥ ||

(49-50a)