asyāḥ sādhāraṇyā rater asāndratvān naiviḍyābhāvāt asyāḥ sakāśāt sambhogecchā vibhidyate, pṛthaktayā dṛśyamānā tiṣṭhati |
nanv etasyāḥ sādhāraṇyā rates tāratamyaṁ vartate, na vā ? ity āśaṅkāyām āha—etasyāḥ sambhogecchāyā hrāsato rater api hrāsaḥ |
tatra hetuḥ—tad-dhetutvāt sambhogecchā-hetukatvāt |
ayam arthaḥ—kubjādiṣu yasyāḥ sambhogecchā adhikā tasyā ratir apy adhikā |
yasyā alpā tasyā ratir apy alpā, kāraṇa-tāratamyenaiva kārya-tāratamyād iti |
atra etad-dhetutvād iti vaktavye tad-dhetutvādiḥ prayoga etat-pada-vācyāyāḥ sambhogecchāyā bahiraṅgatva-vyañjakaḥ |
yathā eṣa caura ito niḥsṛtya tad-deśaṁ yāsyaty atas tvaṁ ca śīghraṁ tatra gatvā taṁ suṣṭhu daṇḍayeti tat-padenāpi etat-padasya parāmarśo dṛṣṭaḥ ||