atha tadīya-viśeṣā iti viśeṣā bhedāḥ ||

tatra padānīti |

sphuratīti—kācid vraja-sundarī yamunā-taṭa-parisare’dṛṣṭa-cara-parama-manohara-śrī-kṛṣṇa-padāṅka-rāji-darśanāt tasmin jāta-bhāvā satī sāścaryam iva sva-sakhīṁ pṛcchati |

iyaṁ padānāṁ pada-cihnānāṁ paṅktiḥ śreṇiḥ taṭa-bhuvi yamunā-tīra-bhūmau kasya janasya sphurati ? kim-bhūtā ? viśadā nirmalā suvyaktety arthaḥ |

kim-bhūtānāṁ padānām ? rathāṅgaṁ cakram ambhojaṁ padmaṁ dambholir vajram ity etān rekhā-svarūpān bhajanta iti tathā teṣām |

atrāṅkuśa-dhvaja-mīnādi-samagra-cihnānāṁ sad-bhāve’pi kramāṇām evoktis teṣām upalakṣaṇatveneti jñeyam |

nanu yasya kasyacid bhavatu, tad-vicāreṇāsmākaṁ kiṁ prayojanam ? tatrāha—hṛdayam iti |

vā pada-paṅktiḥ kartrī mama tanur eva latikā latā, tasyāṁ kuṭmalaṁ mukulam |

tanu-pakṣe kuṭmalākāratvāt pulakaṁ tanoti vistārayati |

kiṁ kurvatī ? hṛdayam etad-darśanaja-hṛdayastha-kṣobha-bharam udghāṭayantī rañjayantī mamety asyātrāpi sambandhaḥ |

kim-bhūtaṁ hṛdayam ? na vidyate ghṛṇā kṛpā yasyāṁ sā aghṛṇā niṣṭhurātitīvrā aghṛṇā cāsau ghūrṇā sambhramaś ceti tathā tayā āghrātam ākrāntam ||