athotpatty-ādi-daśā-catuṣṭayam iti |
asya lakṣaṇādikaṁ yathā tatraiva—
bhāvānāṁ kvacid utpatti-sandhi-śāvalya-śāntayaḥ | daśāś catasra etāsām utpattis tv iha sambhavaḥ || [bha.ra.si. 2.4.232]
kadācit prabhāta-samaye śaśimukhī-nāmnyāḥ śrī-rādhā-priya-sakhyāḥ purataḥ śrī-rādhāyā rātri-vilāsa-kṛta-dhārṣṭyātiśayaṁ bhaṅgyā sūcayantaṁ śrī-kṛṣṇaṁ prati tasyā asūyā prādurbhūtāsīt |
kālāntare śaśimukhī-darśanena smṛtim abhinīya parama-rasikāgraṇīḥ kṛṣṇaḥ prauḍhānandena vivaśaḥ san tad evātisarasa-madhura-vyavasitaṁ tasyā śaśimukhīṁ pratyanuvadan tām eva smarati |
yato’syās tava sakhyāḥ kuḍuṅge kuñjāntarāle pauruṣaṁ puruṣākāraṁ tasya karma līlā-viśeṣam iti gūḍho’bhiprāyaḥ |
ity evaṁ-prakāreṇa mad-girā mama vācā bhavatyās tava upakaṇṭhe’ntike sthapuṭitaṁ mad-viṣayakāsūyayā kuṭilī-bhūtaṁ vadanaṁ yasyāḥ tasyā |
punaḥ kimbhūtāyāḥ ? bhugnā vakrā dṛṣṭir netraṁ prekṣaṇaṁ vā yasyāḥ tasyā |
rādhikāyā iti karmaṇi ṣaṣṭhī smaraṇārthasya dhātoḥ, adhīgarthadayeśāṁ karmaṇi [pā. 2.3.52] iti ṣaṣṭhī-vidhānāt rādhikāṁ smarāmīty arthaḥ |
tvayi rahasi milantyāṁ sambhrama-nyāsa-bhugnāpy uṣasi sakhi tavālī mekhalā paśya bhāti |
iti vivṛta-rahasye kuñcita-bhrūr dṛśam anṛju kirantī rādhikā vaḥ punātu || [bha.ra.si. 2.4.234] iti |
alaṅkāra-kaustubhe ca— ālī-janair maṇḍana-keli-kāle vibhūṣyamāṇā vṛṣabhānu-putrī |
uro-gate nīla-maṇīndra-hāre svinnā sa-kampā pulakākulāsīt ||
likhiṣyāmīty agre sphurad-abhiniveśārta-taralā tato’śru-snātākṣī dhig iti vidhi-nindāṁ vidadhatī | avaṣṭabhya svāntaṁ prakṛtim iva yātā kṣaṇam asau
likhantī prāṇeśāṁ śiva śiva visasmāra sakalam || [a.kau. 5.200] atra jāḍyodayaḥ |
viśrāntaḥ sakhi saṁśayaḥ sa ramate naikāpi tasya kṣapā vyarthety ālapana-prayoga-samaye kṛṣṇaṁ vilokyāgatam | hṛṣṭā kiṁ śrutam aśrutaṁ kim athavety āśaṅkamānā namad-
vaktrā tena vicumbitātha sumukhī spandena mandābhavat || [a.kau. 5.201] atra ca jāḍyodayaḥ |
mano rāga-jvālā-jvara-kavalitaṁ bhasmatu cirād ayaṁ premṇe baddho’ñjalir ajani duḥkhasya vigamaḥ | gurūṇām ākṣepaḥ khala-hasitam ity apaitu pṛthutām
iti svālī-vṛnde rudati samarodīd atha vadhūḥ || [a.kau. 5.202] atra viṣādodayaḥ ||