asya lakṣaṇaṁ yathā tatraiva— adhva-nṛtya-ratādy-utthaḥ khedaḥ śrama itīryate |
nidrā-svedāṅga-saṁmarda-jṛmbhāśvāsādi-bhāg asau ||
[bha.ra.si. 2.4.31] iti |
saṅketa-latā-mandire sva-vartma vīkṣamāṇaṁ śrī-kṛṣṇam abhisarantyāḥ śrī-rādhāyāḥ śramākulatām ālokya vṛndā sakaruṇam uvāca |
dve vā trīṇi vā dvitrāṇi taiḥ padair iti tyaktveti ca sarvatra sambandhaḥ |
keli-saroruhaṁ līlā-padmaṁ, trīṇi vā catvāri vā tricaturāṇi taiḥ dhammilla-mallī-srajaṁ kavarī-saṁsakta-garbhakākhya-mallī-mālyaṁ, tad-anu tat-paścāt pañca vā ṣaṭ vā pañca-ṣāṇi taiḥ dvitrādi-śabdāḥ, bahu-vrīhau saṅkhyāye ḍaja-bahu-gaṇāt [pā. 5.4.73] iti samāsānta-ḍac-pratyayāntāḥ |
kaṇṭhāt gala-deśataḥ mauktika-mālikāṁ tanvaṅgī kṛśa-madhyā śrī-rādhā paraṁ kevalam adhvani vartmani śroṇī-bharaṁ nitambasya bhāraṁ nindati adhikṣipati |
kimbhūtaṁ tat ? nirupāyaṁ pratīkāra-śūnyam avayava-viśeṣatvāt tyāgānarhaṁ sā kimbhūtā ? kṛṣṇe yaḥ sva-kartṛkaṁ svasmiṁs tat-kartṛkaś ca yaḥ premā prayatnas tena vighūrṇitaṁ sambhramātiśayād āndolitaṁ yat antaraṁ svāntaṁ tat tayā hetunā dūre yo’bhisaraṇaṁ tenāturā vyagrā |
chāyāpi gamana-śrāntā tava sundari rādhike |
āgatya caraṇopāntaṁ viśrāntim iva yācate || [a.kau. 5.155]