Premabase · Ujjvala-nīlamaṇi · Prakaraṇa 13
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
JīvaViśvanāthaViṣṇudāsa
UN 13.17
← 13.1613.18 →
pratīkārārambha-ślatha-matibhir udyat-pariṇater
vimuktāyā vyakta-smara-kadana-bhājaḥ parijanaiḥ |
amuñcantī saṅgaṁ kuvalaya-dṛśaḥ kevalam asau
balād adya prāṇān avati bhavāśā-sahacarī ||quoted · haṁsadūte
Translation
— translation pending —
Commentary
Jīva Gosvāmī
Locana-rocanī
kuvalaya-dṛśaḥ śrī-rādhāyāḥ prāṇān kevalam asau bhavad-āśā-sahacarī balād adyāvati |
kīdṛśyāḥ ? vyakta-smara-kadana-bhājaḥ |
smaro’tra prema-viśeṣas tat-smaraṇam |
punaḥ kīdṛśyāḥ ? parijanair vimuktāyāḥ |
kīdṛśais taiḥ ? pratīkārārambha-ślatha-matibhiḥ |
kutas tādṛśatā teṣām ity āśaṅkya tādṛg-avasthā-viśeṣam eva tatra hetum āha—udyatī udayamānā pariṇatir antimāvasthā yasyās tādṛśyāḥ |
aho āśā-sahacarī kīdṛśī ? tatrāha—saṅgam amuñcatīti |
tad evaṁ lalitā svālīr ninditvā tvām āśām eva stuvatī tasyās tavāśāyāḥ pālanaṁ na bhavatā tyājyam iti vyañjayati |
atra ca balād adyāvatīti |
balaṁ tu tasyāḥ śvaḥ sthātā na veti vitarkya tarpayantam api vilambaṁ mā kārṣīr iti bhāvaḥ ||
17||
(16)
Viśvanātha Cakravartī
Ānanda-candrikā
lalitā haṁsaṁ prati vadantī śrī-kṛṣṇaṁ sandiśati—pratīti |
kuvalaya-dṛśaḥ śrī-rādhāyāḥ prāṇān bhavad-āśaiva sahacarī kevalaṁ balād eva avati dehān niḥsartuṁ na dadātīti prāṇebhyo’pi tasyāḥ prābalyam uktam |
kīdṛśyāḥ ? vyaktaḥ sarva-gocarībhūtaḥ smaras tad-viṣayakaḥ premā |
premaiva gopa-rāmāṇāṁ kāma ity agamat prathām ity ukteḥ |
tenaiva yat kadanaṁ parimātuṁ śakyam iti |
punar viśinaṣṭi—udyantī pariṇatir antimāvasthā yasyās tādṛśyāḥ |
ata eva parijanair asmad-vidhair iyaṁ na jīviṣyatīti niścayena tat-kadanasya pratīkārārambhe ślatha-matibhiḥ sadbhir vimuktāyāḥ |
bhūmi-śayyāyāṁ śayitāyā ity arthaḥ |
kiṁ ca, āśaiva asādhye’pi gade sva-sāmarthyena cikitsituṁ pravṛttety āha—amuñcatī saṅgam iti |
tena tat-preyasīṁ sā āśā sahacary eva jīvayantī samprati vartate sā cāvadhi-divasāt para-dine na sthāsyatīti bhavatā na jñāyata eva iti etan-madhye śīghram āgantavyam iti dhvaniḥ ||
17||
(16)
← 13.1613.18 →