asya lakṣaṇaṁ ca tatraiva— viṣāda-roṣa-bhīty-āder vaivarṇyaṁ varṇa-vikriyā |
bhāva-jñair atra mālinya-kārśyādyāḥ parikīrtitāḥ ||
[bha.ra.si. 2.3.47] iti |
vipralambhāyāś candrāvalyāḥ klama-bhara-jāta-vaivarṇyaṁ padmā śrī-kṛṣṇasyāntikam upavrajya tam upālabhamānā sākṣepam āvedayati |
bakīripo he pūtanā-ghātin ! iti bālyam evārabhya strī-vadha-śīlatvāt parama-nirdaya ! tasyās candrāvalyā mukhasya tulāṁ sāmyaṁ vidhuḥ candro’pi āptaḥ labdhaḥ |
ataḥ paraṁ viḍambanaṁ kadarthanaṁ sāraṅgyākṣyāḥ mṛga-nayanāyāḥ vada kathaya kim asti ? kim api nāstīty arthaḥ |
kiṁ-bhūtasya mukhasya ? madhurima-bharair mādhuryonnāhaiḥ muktasya hīnasya |
alam atiśayena paryāptam |
alaṁ bhūṣaṇa-paryāpti-śakti-vāraṇa-vācakam ity avyaya-nānārthaḥ |
madhurima-bharaiḥ kiṁ-bhūtaiḥ ? kalaṅkitāni dūṣitāni sva-suṣamayā nyak-kṛtāni kuṅkumāni yais taiḥ |
mukhasya kiṁ kurvataḥ ? cirāya bahu-kālataḥ dvirado hastī tasya radana dantāḥ ta iva śyenīṁ śvetām ābhāṁ kāntiṁ vitanvataḥ prakāśayataḥ |
pratīpa-nāmāyam alaṅkāraḥ |
tal-lakṣaṇaṁ, yathā—ākṣepa upamānasya pratīpaṁ bhaṇyate budhaiḥ iti ||
pūrva-rasāmṛte ca, yathā— śvetīkṛtākhila-janaṁ viraheṇa tavādhunā |
gokulaṁ kṛṣṇa devarṣeḥ śvetadvīpa-bhramaṁ dadhe ||
[bha.ra.si. 2.3.48] iti ||