Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 19
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.19.14
tasyaiva me’ghasya parāvareśo
vyāsakta-cittasya gṛheṣv abhīkṣṇam |
nirveda-mūlo dvija-śāpa-rūpo
yatra prasakto bhayam āśu dhatte ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
āstāṁ tāvad anugrahaḥ, brahma-śāpo’pi bhagavat-prasādād eva jāta ity āha—tasya garhya-karmaṇa eva |
ato’ghasya pāpātmano gṛheṣv āsakta-cittasya me sva-prāptaye parāvarāṇām īśa eva dvija-śāpatayā babhūva |
yatra yasmin śāpe sati gṛheṣu prasakto bhayaṁ dhatte nirviṇṇo bhavati |
yato nirveda-mūlo nirvedo vairāgyaṁ mūlaṁ prāpti-kāraṇaṁ yasmin |
svasya vairāgya-prāpyatvāt tasya ca bhaya-mūlatvāt, tad-arthaṁ dvija-śāpaṁ kāritavān ity arthaḥ ||
digdarśinī (bṛ.bhā. 2.1.29): tasyāyam arthaḥ—tasya gṛhya-karmaṇa eva ato'ghasya pāpātmanaḥ gṛheṣv āsakta-cittasya sva-prāptaye parāvarāṇām īśaḥ śrī-kṛṣṇa eva dvija-śāpatayā babhūva |
yatra yasmin śāpesati guheṣu prasakto jano bhayaṁ dhatte nirviṇṇo bhavati |
yato nirveda-mūlaḥ nirvedo vairāgyaṁ mūlaṁ prāpti-kāraṇaṁ yasmin, saḥ |
svasya vairāgya-prāptatvāt tasya ca bhaya-mūlatvāt tad-arthaṁ dvija-śāpaṁ kāritavān iti ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
tatrāpīdam āścaryam ity āha—tasyaiveti |
bhagavad-anugraha-śīlānāṁ vaṁśe gaṇanīyasyāpi me mama abhīkṣṇaṁ gṛheṣu vyāsakta-cittasya, tatrāpy aghasya tādṛśa-brāhmaṇāparādha-kartuḥ |
parāvareśas tu nūnaṁ bhagavad-anugṛhīta-vaṁśajo’yam ity āmṛśya svayaṁ dvija-śāpa-rūpas tad-apadeśaḥ san nirvedo’nyatrānāsaṅga eva mūlam avaṣṭambhako yasya svasminn āsaṅgasya tad-rūpo’bhavat |
tarhi kiṁ syāt ? tatrāha—yatra parāvareśe prasaktaḥ śīghram eva abhayaṁ tac-caraṇāravinda-prāptyā bhayābhāvaṁ dhatte—martyo mṛtyu-vyāla-bhītaḥ palāyan [bhā.pu. 10.3.21] ity-ādeḥ |
ato’kasmād bhavatām apy āgamanaṁ tat-preraṇayaiva jātam iti bhāvaḥ |
vakṣyate ca śrī-śukadevam upalakṣya—api me bhagavān prītaḥ [bhā.pu. 1.19.35-36] ity-ādi dvābhyām ||
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
tasyaiva garhya-karmaṇo mama, tatrāpi aghasya, brāhmaṇa-gale sarpa-niḥkṣepeṇa avamānanāt |
evaṁ patita-pāvanatva-khyāpanārthaṁ parāvareśo bhagavān eva dvija-śāpa-rūpaḥ san mat-pārśvam āgataḥ |
nirveda-mūlaḥ nirvedasya mūlaṁ kāraṇam ity arthaḥ |
puṁstvam ārṣam |
bhavad-vidha-mahat-samāgamād anumīyate |
yatra bhagavān āyāti tatraiva tad-tad-bhaktāḥ svata evāyāntīty arthaḥ |
yatra parāvareśe prasakta āsakto jana āśu śīghram evābhayaṁ bhayābhāvaṁ dhatte ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
tasyaiva garhya-karmaṇas tatrāpi brāhmaṇa-kaṇṭha-nikṣipta-mṛtoragatvāt aghasya pāpātmano me dvija -śāpa-rūpaḥ san parāvareśaḥ kṛṣṇa eva patita-pāvanatva-khyāpanāyāntikam āgato yuṣmākaṁ tad-bhaktānām āgamanād anumitaḥ |
yatra parāvareśe prasakto jana āśu śīghram abhayaṁ dhatte ||