Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 19
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.19.6
yā vai lasac-chrī-tulasī-vimiśra-
kṛṣṇāṅghri-reṇv-abhyadhikāmbu-netrī|
punāti lokān ubhayatra seśān
kas tāṁ na seveta mariṣyamāṇaḥ ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
amartya-nadyām iti viśeṣaṇasya phalam āha |
yā gaṅgā lasantī śrīr yasyās tulasyās tayā vimiśrā ye kṛṣṇāṅghri-reṇavas tair abhyadhikaṁ sarvotkṛṣṭaṁ yad ambu tasya netrī tad vāhinī |
ubhayatra antar bahiś ca seśān loka-pālaiḥ sahitān lokān punāti |
mariṣyamāṇa āsanna-maraṇaḥ |
maraṇasyāniyata-kālatvād sarve’pi tathā |
atas tāṁ ko na seveta ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
prāyopaveśaś cāyaṁ tasyām amartya-nadyām eva yuktaḥ |
yatas tasyāṁ tad-abhīṣṭasya śrī-kṛṣṇasya sambandhaḥ sarveṣāṁ pāvanatvaṁ ca sphuṭaṁ dṛśyata ity āstāṁ tasya brāhmaṇāparādha-kalūṣa-bhītasya śrī-kṛṣṇasyāṅghri-sevām eva ca sarvādhika-puruṣārthatayā lipsor vārtā sarvasyāpi jīvasya tatrāpy āsanna-maraṇasya saivāśrayituṁ yogyety āha—yā vai iti |
yā vai tādṛśatvena svayaṁ prasiddhāḥ |
punar lasat-śriyas tadānīṁ pracuratayā vṛndāvana-jātā yās tulasyas tābhir vimiśrāḥ pūrvaṁ nimiśrī-bhūtā aikyaṁ prāptā yā vṛndāvana-sthitāḥ svayaṁ-bhagavataḥ śrī-kṛṣṇasyāṅghri-reṇavas tair abhyadhikaṁ yamunā-rūpam ambu |
tasyāpi netrī voḍhrīty arthaḥ |
abhyadhikatvaṁ coktam ādi-vārāhe—
gaṅgā-śata-guṇā pūṇyā māthure mama maṇḍale | yamunā viśrutā devī nātra kāryā vicaraṇā ||
jala-pravāha-rūpā gaṅgā hy atra voḍhrī |
bāhyaṁ ca tādṛg ambu |
tato bhinām evopapadyata iti |
netrīti sadaiva tan-nayanaṁ labhyata iti ca tathā vyākhyātam |
kṛṣṇa-śabdaś ca rūḍhyā śrī-gopāla evādhikaṁ prasiddha iti tu tathā vyākhyātam eva |
abhede hi tādṛg ambu-rūpety evāvakṣyad iti ||
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
amartya-nadyāṁ gaṅgāyām eva kutaḥ ? tatrāha—abhyadhikaṁ sarvotkṛṣṭaṁ yad ambu, tasya netrī tad-vāhinī |
ubhayatra ūrdhvādho'ntar bahiś ca ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
nanv amartya-nadyām eva kutaḥ? tatrāha—yeti |
tenābhy adhikaṁ nikhila-śreṣṭhaṁ yad ambu tan-netrī tadvāhinī |
ubhayatra urddhvādho'ntarbahiś ca seśān sapālān lokān punāti, tāṁ mariṣyamāṇaḥ kona seveta apitu sarvaḥ svakalyāṇāya tām eva sevetety arthaḥ ||