Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 18
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.18.13
tulayāma lavenāpi na svargaṁ nāpunar bhavam |
bhagavat-saṅgi-saṅgasya martyānāṁ kim utāśiṣaḥ ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
bhagavat-saṅgino viṣṇu-bhaktāḥ, teṣāṁ saṅgasya yo lavo’tyalpaḥ kālaḥ, tenāpi svargaṁ na tulayāma samaṁ na paśyāma |
na ca [apunarbhavaṁ] apavargam |
saṁbhāvanāyāṁ loṭ |
martyānāṁ tucchā āśiṣo rājyādyā na tulayāmeti kim u vaktavyam ? ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
tulayāmeti taiḥ |
tatra sambhāvanāyāṁ loḍ iti |
tulayituṁ sambhāvanām api na kurmaḥ |
kim uta tulanāṁ kurma ity arthaḥ ||
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
tasmāt tādṛśa-sādhu-saṅga-mahā-nidher māhātmyam asmad-anubhava-gocarī-kṛtaṁ kiyad brumaḥ? ity āhuḥ |
bhagavat-saṅgino bhaktāḥ, teṣāṁ saṅgasya yo lavo’tyalpaḥ kālaḥ, tena svargaṁ karma-phalam,apunarbhavaṁ mokṣaṁ ca jñāna-phalaṁ na tulayāma, martyānāṁ tucchā āśiṣo rājyādyāḥ kim uta vaktavyaṁ na tulayāmeti |
yataḥ sādhu-saṅgena parama-durlabhāyā bhakter aṅkuro hy udbhavatīti bhāvaḥ |
tatra bhakteḥ sādhanasyāpi sādhu-saṅgasya lavenāpi karma-jñānādeḥ phalaṁ sampūrṇam api na tulayāma, kimuta bahu-kāla-vyāpinā sādhu-saṅgena, kimutatarāṁ tat-phala-bhūtayā bhaktyā, kimutatamāṁ bhakti-phalena premneti ca kaimutyātiśayo dyotito bhavati |
tathātra sambhāvanārtha-kaloṭātolane sambhāvanām eva na kurmaḥ |
na hi meruṇā sarṣapaṁ kaścit tulayatīti dyotyate |
bahu-vacanena bahūnāṁ sammatyā naiṣo’rthaḥ kenacid apramāṇīkartuṁ śakyata iti vyajyāte |
bhagavat-saṅgi-saṅgasya ity anena –
na tathāsya bhavet kleśo bandhaś cānya-prasaṅgataḥ | yoṣit-saṅgād yathā puṁsas tathā tat-saṅgi-saṅgataḥ ||
iti yoṣit-saṅgād api yoṣit-saṅgināṁ saṅgo yathātinindya uktaḥ, tathaiva bhagavat-saṅgād api bhagavat-saṅgināṁ saṅgo’tivandyo’tipraśasyo’tyabhilaṣaṇīya iti bodhyate ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
sat-prasaṅgasya mahāntaṁ mahimānam āha—tulayāmeti |
sambhāvanāyāṁ loṭ |
bhagavat-saṅgināṁ vaiṣṇavānāṁ yaḥ śrī-kṛṣṇa-kathāmṛtavarṣī saṅgas tasya lavena kiñcit kālenāpi svargaṁ karma-phalam apavargaṁ ca jñāna-phalaṁ sukhaiśvarya-pradhānaṁ mokṣaṁ na tulayāma, tulane sambhāvanām api na kurma ity arthaḥ |
na hi karpūra-marīcailābhāvitena sitā-pānakena kṣārodakaṁ takraṁ vā kecit-tulayeyuḥ |
evaṁ sati martyānām āśiṣas tucchā rājyādikāḥ kim uteti |
iha bhakti-hetoḥ sat-saṅgasya lavo'pi cet-tasminn asambhāvyas tarhi bahu-kāla-tat-saṅgo dūre, tat-phala-bhūtā bhaktis tv atidūre sthāpyate iti lava-śabdāt bahu-sammatatvān-nātra sandeha-gandho'pīti bahu-vacanāt |
bhagavat-saṅgād api sat-saṅgasyātibalīyas tvam agni-saṅgād api tat-prataptāyaḥ piṇḍa-saṅgavad iti ca saṅgi-saṅga-śabdāt sūcyate ||