Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 18
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.18.14
ko nāma tṛpyed rasavit kathāyāṁ
mahattamaikānta-parāyaṇasya |
nāntaṁ guṇānām aguṇasya jagmur
yogeśvarā ye bhava-pādma-mukhyāḥ ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
evaṁ sat-saṅgam abhinandya śravaṇautsukyam āviṣ-kurvanti—ko nāmeti |
rasavid rasajñaḥ |
mahattamānām ekāntena param ayanam āśrayo yas tasya kathāyām |
aguṇasya prākṛta-guṇa-rahitasya |
kalyāṇa-guṇānām antaṁ ye yogeśvarās te’pi na jagmur etāvanta iti na parigaṇayāṁ cakruḥ |
bhavaḥ śivaḥ pādmo brahmā ca mukhyau yeṣāṁ te ||
kaivalya-dīpikā : evaṁ bhakty-aṅgāny uktvā teṣu sarvaśaḥ stotavyeṣu prādhānyāt trivargam eva stauti |
vargasyeti |
mahimeti śeṣaḥ |
teṣv api śravaṇa-māhātmyam āha—atheti |
ko nāma iti |
mahattamā ekāntena niyamena parāyaṇaṁ parama āśrayo yasya sa tathā |
mahattamaiḥ kathyamānaḥ pratyakṣa iva bhavatīti bhāvaḥ |
antaṁ niścayam idaṁ rūpam īdṛśaṁ rūpam itthaṁ camatkārotīty-ādi |
aguṇasya guṇa-sukhādhika-svarūpa-sukha-lubdhatvād agṛhīta-guṇasya svarūpa-sukham eva guṇeṣv abhivyaktam anyān sukhayati |
abhivyakti-tāratamyāt sukha-tāratamyam |
bhavo rudraḥ |
pādmo brahmā |
mukhya-śabdāt sanakādayaḥ yogasya samādheḥ |
īśvarāvaśīkṛtaḥ samādhayaḥ |
samādhi-balāt kalita-sakala-padārthā api viṣṇu-guṇān na kalayantīty arthaḥ ||
[mu.pha. 8.1]
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
yogasya bhakti-yogasya |
īśvarā dātum adātuṁ ca samarthāḥ ||
14||
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
nanu satyam eva praśasyate sādhu-saṅgo yatas taṁ vinā kṛṣṇa-kathāsvādo na labhyate, sa yuṣmābhir labdha eveti |
kiṁ punas tasyaiva paunaḥpunyena ? ity ata āha—ko nāmeti |
rasavid rasajñaś cet tadā ko nāma mahattamānām ekāntena param ayanam āśrayo yas tasya kathāyāṁ tṛpyed iti mahā-mādhuryam uktam |
mahaiśvaryaṁ cāha—nāntam iti |
yataḥ aguṇasya prākṛta-guṇa-rahitasya guṇānāṁ cin-mayānām antaṁ ye yogeśvarās te’pi na jagmuḥ ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
nanu sat-prasaṅgāt kṛṣṇa-kathā-rasāsvādo labhyate, sa ca bhavadbhir labdha eveti cet-tatrāha—ko nāmeti |
ko rasavit kṛṣṇasya kathāyāṁ tṛpyet? na tṛpyed ity arthaḥ |
kīdṛśasya? mahattamānāṁ śrī-nāradādīnām ekāntena parāyaṇasya paramāśrayasya taiḥ samyak niścayena paratvenāśritasy ety arthaḥ |
sarveśvarasya nitya-mūrter atimanojñasyeti bhāvaḥ |
na ca sakṛt-sat-prasaṅgena kṛtsnas tadāsvādo labhyeta, tāsām ānantyāt-tac-cānanta-guṇa-hetukatvād iti bhāvenāha—aguṇasya māyā-gandha-śūnyasya tasya guṇānāṁ sārvaiśvarya-sārvajñya-sauhārda-bhakta-bandhutvādīnāṁ svarūpānubandhitām antaṁ pārat yogeśvarā api na janmuḥ, tathā ca sarvadaiva sat-saṅgaḥ prārthya iti ||