Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 17
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.17.19
← 1.17.181.17.20 →
kecid vikalpa-vasanā āhur ātmānam ātmanaḥ |
daivam anye’pare karma svabhāvam apare prabhum ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
vākya-bhedān evāha |
vikalpaṁ bhedaṁ vasate ācchādayanti ye yoginas te ātmānam evātmanaḥ prabhuṁ sukha-duḥkha-pradam āhuḥ |
tad uktam, ātmaiva hy ātmano bandhur ātmaiva ripur ātmana [gītā 6.5] iti |
yad vā, vikalpaiḥ kutarkaiḥ prāvṛtā nāstikāḥ |
evaṁ hi te vadanti |
na tāvad devatādīnāṁ prabhutvaṁ karmādhīnatvāt |
na ca karmaṇaḥ svādhīnatvād acetanatvāc ca |
ataḥ svayam eva prabhur na cānyaḥ kaścid iti |
anye daivajñā daivaṁ grahādi-rūpāṁ devatām |
pare tu mīmāṁsakāḥ karma |
apare laukāyatikāḥ svabhāvam ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
vākya-bheda-vimohitān gaṇayati kecid ity ekena |
ete sarve vaidikā eva grāhyāḥ |
veda-vākyasyaiva prāmāṇyāt |
pare karmeti |
apare sāṅkhyāḥ ||
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
vākya-bhedān evāha |
kecid vikalpaṁ bhedaṁ vasate ācchādayanti ye yoginas te ātmānam evātmanaḥ prabhuṁ sukha-duḥkha-pradam āhuḥ |
yad uktam—ātmaiva hy ātmano bandhur ātmaiva ripur ātmana [gītā 6.5] iti |
yad vā, kecid vikalpaṁ jīveśvarādi-bhedaṁ vasate ācchādayantīti tathā-bhūtā bhavantīty anvayaḥ |
tatrārthe advaita-vādinas te hi sukha-duḥkha-bījam ātmānam evāhuḥ |
evaṁ te vadanti—na tāvad devatādīnāṁ prabhutvaṁ karmādhīnatvāt |
na ca karmaṇaḥ svādhīnatvāt |
ataḥ svayam eva prabhur na cānyaḥ kaścid iti |
anye daivajñā daivaṁ grahādi-rūpāṁ devatām |
pare tu mīmāṁsakāḥ karma |
apare laukāyatikāḥ svabhāvam ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
vākya-bhedānāha—kecid iti |
vikalpa-vasanā jīveśa-bhedāc-chādakāḥ kacin-nirīśvarāḥ kāpilā ātmānam evātmanaḥ kleśādi-hetum āhuḥ—prakṛtāvāsajyātā kleśavān bhavati tad-vivekāt-tasyāṁ virajya tu kleśābhāvavān iti tat-siddhāntāṁ |
anye daivajñā daivaṁ tad-dhetum āhuḥ—krūrā grahāḥ kleśadāḥ, pūjitāḥ śubhās tu kleśa-harā iti tat-siddhāntāt |
pare karmaṭhāḥ karmaiva tad-dhetum āhuḥ—aśubhāt karmaṇaḥ kleśaḥ, śubhāt tu sukha-śabditaḥ svargaḥ iti tat-siddhāntāt |
apare bauddhās tu svabhāvam eva prabhum āhuḥ—na khalu kāraṇāt kāryotpattir iti niyamaḥ, kṛte'pi kleśanāśake sādhane tad akṣayād-vināpi tat-sādhanaṁ tat-kṣayāc-cāsakṛt-sambhoge'pi sati santānādayāt svedajādīnām akasmāj-janmāc ca |
tasmāt svabhāvād eva kleśa-tad abhāvau iti tat siddhāntāt ||
← 1.17.181.17.20 →