Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 15
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.15.36
yadā mukundo bhagavān imāṁ mahīṁ
jahau sva-tanvā śravaṇīya-sat-kathaḥ |
tadāhar evāpratibuddha-cetasām
abhadra-hetuḥ kalir anvavartata ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
yudhiṣṭhirasya svargāroha-prasaṅgāya kali-praveśam āha—yadeti |
sva-tanvā jahau |
sa-tanor eva vaikuṇṭhārohāt |
śravaṇārhā satī kathā yasya |
tadā yad ahas tasminn eva |
ahar iti lupta-saptamy-antaṁ padam |
apratibuddha-cetasām avivekinām iti |
vivekināṁ tu na prabhur ity uktam |
anvavartateti pūrvam evāṁśena praviṣṭhya tena rūpeṇānuvṛttir uktā ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
yadeti |
tyāgo’tra sva-tanu-karaṇaka iti, na tu sva-tanvā saheti vyākhyeyam |
sahety adhyāhāryāpekṣāgauravāt |
upapada-vibhakteḥ kāraka-vibhaktir balīyasīti nyāyāc ca ||
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
tanu-tyāgasyāvāstavatvaṁ spaṣṭayann āha—yadā sva-tanvā jahau sva-tanor eva vaikuṇṭhārohād iti śrī-svāmi-caraṇāḥ |
tyāgo’tra sva-tanu-karaṇaka eva, na tu sva-tanvā saha mahīṁ jahāv iti kuvyākhyāyā avakāśaḥ upapada-vibhakteḥ kāraka-vibhaktir balīyasī iti nyāyāt |
pradarśyātapta-tapasām avitṛpta-dṛśāṁ nṛṇām | ādāyāntaradhādyas tu sva-bimbaṁ loka-locanam ||
[bhā.pu. 3.2.11]
atrāpi loka-locana-rūpaṁ sva-bimbaṁ nija-mūrtiṁ pradarśya punar ādāyaiva ca antaradhāt na tu tyaktveti sandarbhaś ca, tadā yad-ahaḥ tad abhivyāpyety arthaḥ |
apratibuddha-cetasām iti vivekināṁ tu na prabhur ity arthaḥ |
cauro hi nidritasyaiva dhanam apaharati pratibuddhāt tu bibhetīty arthaḥ ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
imam evārthaṁ sphuṭann āha—yadeti |
svatanvā karaṇena yad emāṁ mahīṁ mukundo jahau, tadā yad ahas tad abhivyāpya kalir anvavartata praviṣṭaḥ |
apratibuddha cetasām iti suptānām iva caura ity arthaḥ |
na ca svatanveti sahārthā tṛtīyās tu, upapada-vibhakteḥ kāraka-vibhaktir valīyasīti nyāyād uktapramāṇāc ca ||