kṛṣṇas tv aindra-jālika-naṭa iva sva-deha-tyāgaṁ mithyā-bhūtam eva pratyāyayāmāsety āha—yatheti |
bhagavān dhatte jahyāt na tu dhṛtvā jahyād iti tanu-tyāga-kāle’pi tat-tat-tanu-dhāraṇam asty eva |
nanu katham etad boddhavyam ity ata āha—yathā naṭa aindra-jālikaḥ cheda-dāha-mūrcchādibhiḥ sva-dehaṁ tyajati tasya tyāgaṁ sarvān darśayati pratyāyayati ca, atha ca sva-dehaṁ dhatte eva na tu mriyate, tathaiva matsyādi-rūpāṇi matsyādi-śarīrāṇi svīyāni bhagavān dhatte jahyāt dadhāna eva jahāti |
tena naṭasya sva-śarīra-dhāraṇaṁ satyam eva tat-tyāgas tu mithyaiva yathā tathaiva bhagavato’pi matsyādi-svīya-śarīra-dhāraṇaṁ satyam eva tat-tat-tyāgo mithyaivety arthaḥ |
yathā ca matsyādi-śarīrāṇi dadhāna eva jahāti tathaiva yena bhū-bhāraḥ kṣapitas tac ca kalevaraṁ jahāv iti śrī-kṛṣṇa-kalevara-tyāgo mithayaiveti |
narākṛti-para-brahmatvādikam api naṭa-rūpa-nara-dharmam evaṁ bhagavān karoti, na tu tattvena |
sva-dehasyābhautikatvena nāśāsambhavāt |
yad uktaṁ mahābhārate, na bhūta-saṅgha-saṁsthāno deho’sya paramātmanaḥ iti |
yo vetti bhautikaṁ dehaṁ kṛṣṇasya paramātmanaḥ | sa sarvasmād bahiḥ kāryaḥ śrauta-smārta-vidhānataḥ | mukhaṁ tasyāvalokyāpi sa-cailaḥ snānam ācared ||
vaiśampāyana-sahasra-nāmani ca—amṛtāṁśo’mṛta-vapur iti|
amṛtaṁ maraṇa-rahitaṁ vapur yasya iti tatra śrī-śaṅkarācārya-vyākhyā ca prasiddhā |
atra śleṣeṇa jahyād iti jahātes tyāgārthatvāt tyāgasya ca dānārthatvāt vaikuṇṭhādi-dhāma-sthebhyo bhaktebhyaḥ sva-śarīra-praviṣṭa-caraṁ nārāyaṇādi-rūpaṁ teṣāṁ pālanārthaṁ dadāv ity ekādaśānte vyākhyāsyate ||