tvayā śaṅkitaṁ parājayaṁ ca prāpto’smīty āha, tena sakhyā rahitaḥ ato hṛdayena manasā śūnyaḥ mūrchita-prāya ity arthaḥ, urukramasya parigrahaṁ ṣoḍaśa-sahasra-strī-lakṣaṇam asadbhir nīcaiḥ vastutas tu na vidyante santo yebhyas tair gāṁ pṛthvī dyāṁ ca pāntīti taiḥ gopa-jātitvāc ca gopaiḥ tāḥ sva-preyasīr aprakaṭa-prakāśe praveśanārthaṁ tat-tad-rūpeṇa bhagavataiva tāsām ākarṣaṇāt |
na vayaṁ sādhvi sāmrājyaṁ ity ādau, kāmayāmaha etasya ity anena,
vraja-striyo yad vāñchanti pulindyas tṛṇa-vīrudhaḥ | gāvaś cārayato gopāḥ pāda-sparśaṁ mahātmanaḥ ||
[bhā.pu. 10.83.43]
iti tāsāṁ vākyena vraja-strī-vāñchita eva bhagavat-svarūpaḥ tāsāṁ manoratho’vagataḥ |
anyathā tāsāṁ bhagavad-upabhukta-dehānāṁ sākṣāl-lakṣmī-rūpāṇāṁ nīca-sparśe sadya evāntardhānaṁ syād ity ataḥ prakāśāntareṇa tāsāṁ vraja-strītva-prāptir iti jñeyam |
viṣṇu-purāṇa-brahma-purāṇayor apy atraivaṛthe tātparyam avagamyate |
yathā tatra tatrārjunaṁ prati vyāsa-vacanam,
evaṁ tasya muneḥ śāpād aṣṭāvakrasya keśavam | bhartāraṁ prāpya tā yātā dasyu-hastā varāṅganāḥ |
[vi.pu. 5.38.84]
iti purā devyo’ṣṭāvakra-muniṁ stutvā viṣṇur vaḥ patir bhaviṣyatīti tasmād varaṁ prāpya tad-aṅga-vakrima-darśanotthād upahāsād dasyu-hastā bhaviṣyathā ity abhiśāpaṁ ca prāpya punaḥ prasāditāc ca tasmāc chāpāntaṁ ca prāpur ato bhartāraṁ prāpya dasyu-hastaṁ gatā iti muneḥ śāpa-prasādayor amoghatvād dasyu-hasta-gatatvaṁ bhartuḥ prāptiś ca tāsāṁ tantreṇaivābhūt, sva-bhartuḥ kṛṣṇasyaiva dasyu-rūpatvaṭ |
atas tatraiva punar vacanāntaraṁ ca yathā,
tat tvayā na hi kartavyaḥ śoko’lpo’pi hi pāṇḍava | tenāpy akhila-nāthena sarvaṁ tad upasaṁhṛtam ||
[vi.pu. 5.38.85]
akhilaḥ pūrṇa eva nāthaḥ patiḥ kṛṣṇas tena tat sarvaṁ sva-priyā-vṛndam upa nikaṭa eva samyak prakāreṇa hṛtam arjunāt sakāśāt gṛhītam ity eva vyākyeyam ||