Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 13
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.13.48
← 1.13.471.13.49 →
tad idaṁ bhagavān rājann eka ātmātmanāṁ sva-dṛk |
antaro’nantaro bhāti paśya taṁ māyayorudhā ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
moha-nivṛtty-arthaṁ dvaitasyāvastutvam āha |
tad idam ahasta-sahastādi-rūpaṁ jagat |
sva-dṛg bhagavān eva na tataḥ pṛthak |
sa caika eva na tu nānā |
nanu sajātīya-vijātīya-bhede pratyakṣe kuta etat tatrāha |
ātmanāṁ bhoktṝṇām ātmā svarūpam |
ato na sajātīya-bhedaḥ |
antaro’nantaraś ca antar bahiś ca bhoktṛ-bhogya-rūpaś ca bhāti |
ato na vijātīya-bhedo’pi |
nanv ekaḥ kathaṁ tathā pratīyate’ta āha |
māyayā bahudhā bhāti taṁ paśyeti ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
etac ca jagat bhagavad-durvitarkya-śakti-maya-kāryatvāt tad-adhīnam evety āha—tad idam iti |
māyayā durvitarkya-śaktyā bhagavān evedaṁ bhāti |
etad-rūpeṇa pariṇamate |
svayaṁ tu svarūpeṇaiva tiṣṭhati, cintāmaṇivat ||
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
nanu yadīśvara-vaśaṁ jagad ity-ādinā tvayoktaṁ bhagavad-adhīnaṁ sarvaṁ cet kathaṁ kāla-karma-guṇādhīno deha ity ucyate |
satyam |
kāla-karmādikasya sarvasya jagato bhagavac-chakti-kāryatvāt sarvaṁ bhagavān evety āha—tad idam iti |
svarūpa-śaktyā ātmanāṁ jīvānām ātmā antaryāmi-rūpeṇa |
sva-dṛk sva-prakāśaḥ |
antaro bhoktṛ-rūpeṇa jīvaḥ |
anantaro bahir bhogya-rūpeṇa sukha-duḥkhādi |
māyayeti |
bhagavān eva śakti-traya-rūpeṇa bhāti |
atas tam evaikaṁ māyayā śaktyā urudhā deva-tiryag-ādi-deha-rūpeṇa bahudhā ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
nanu ced īśvara-vaśaṁ jagatvayoktaṁ, tarhi kāla-karma-guṇādhīno dehaḥ katham ucyate? tatrāha—eka eva bhagavān idaṁ jagat, nanu vijñānānandaḥ kathañcij-jaḍātmakaṁ jagat? tatrāha—māyayor udheti |
svaśaktyā jagad-rūpa ity arthaḥ |
triguṇātmikātha jñānaṁ ca tathā cic-chaktir eva ca | māyā-śabdena bhaṇyante śabda-tattvārthavedibhiḥ iti śabda-mahodadheḥ |
cicchaktir atra parākhyā kṣetrajñākhyā ca gṛhyate, dvayoś cid-rūpa-viśeṣāt, kālo'pi tac-chaktiḥ svakāla-śaktyā kṣapayan iti vakṣyamāṇāt |
tathā ca parākhyayātmanāṁ jīvānām ātmāntaryāmī |
antaro'pratyakṣaḥ |
triguṇayā kṣetrajñākhyayā kālākhyayā cānantaro jagad-rūpa ity arthaḥ |
tad idaṁ tvaṁ viveka-dṛṣṭyā paśyati ||
← 1.13.471.13.49 →