Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 10
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
MadhvācāryaŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.10.36
tatra tatra ha tatratyair hariḥ pratyudyatārhaṇaḥ |
sāyaṁ bheje diśaṁ paścād gaviṣṭho gāṁ gatas tadā ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Madhvācārya
bhāgavata-tātparyam
gaviṣṭhaḥ ādityaḥ |
asau vāva gaviṣṭho’psu devy apsv astam eti iti mādhyandināyana-śrutiḥ ||
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
tatra tatra deśe tatratyair janaiḥ |
pratyudyatāni niveditāny arhaṇāny upāyanāni yasmai saḥ |
sāyam aparāhne paścād diśaṁ paścimāṁ diśaṁ bheje prāptaḥ |
tadā ca gaviṣṭhaḥ svarga-sthaḥ sūryo gām udakaṁ gataḥ praviṣṭo’staṁ gata ity arthaḥ |
adbhyo vā eṣa prātar udety apaḥ sāyaṁ praviśati iti śruteḥ |
yad vā, tadā sāyaṅkāle jāte rathād avatīrya gaviṣṭho bhūmau sthitas tato gāṁ jalāśayaṁ gataḥ paścād diśaṁ sandhyāṁ bheje upāsitavān ity arthaḥ ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
sāyam iti |
paścāt tad-anantaram |
sāyaṁ yasmin dine calitas tasyaiva divasasyānte |
diśaṁ dvārakā-gantavya-kāṣṭhāṁ bheja ity arthaḥ |
evaṁ rathasya śaighryaṁ darśitam |
ata eva bhārgava ity āścaryeṇa sambodhanam |
manāk śrānta-vāhaḥ iti coktam |
tatra tatra hi tatratyair hariḥ pratyudyatārhaṇa ity atrāśaṅkate—nanu śūrasena-yāmunāntargata-vṛndāvana-sthānāṁ śrīman-nandādīnāṁ milanādikaṁ viśiṣya kathaṁ na varṇitam ? tatrāha—sa eva gaviṣṭho gopāla-līlaḥ san |
tadā dantavakra-vadhānantaraṁ gāḥ gokulam eva gataḥ |
tad aprakaṭa-prakāśe taiḥ sārdham aprakaṭaṁ sthita evety arthaḥ |
prakaṭena sva-prakāśena prakaṭa-prakāśa-viśeṣa-darśana-kautukārtham eva tadā tatra gamanam iti bhāvaḥ |
tad idaṁ śrī-kṛṣṇa-sandarbhe vivṛtam asti ||
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
nanu hastināpurāt dvārakā-mārgeṇaiva te deśāḥ sambhavantīty ata āha—tatratyais tat-tad-deśa-bhavair bhaktais tatra tatra dvārakā-mārge āgatya pratyudyatāni niveditāni arhaṇāni upāyanāni sva-sva-deśa-nayanārthaṁ yasmai saḥ |
tena tat-tad-bhakta-manoratha-pūraṇārthaṁ tat-tad-deśaṁ gatvāgatvaiva tatra tatraikāni dināni sthitvā punar vartmānusasāreti bhāvaḥ |
sāyam aparāhṇe paścād diśaṁ dvārakā-pradeśaṁ bheje prāptaḥ |
tadā gaviṣṭhaḥ sūryo’pi gāṁ gataḥ paścima-samudra-jalaṁ praviṣṭaḥ ||
prathame daśamo'dhyāyaḥ saṅgataḥ saṅgataḥ satām ||*||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
nanu gajasāhvayāt kuśa-sthalīṁ gacchato hareḥ pathi naite deśāḥ sambhavanti? tatrāha—tatratyais tat-tad-deśa-bhavair bhaktais tatra tatra tasyāḥ pathi samāgatya pratyudyatāni niveditāni arhaṇāni upāyanāni sva-sva-deśa-nayanārthaṁ yasmai saḥ |
tena tat-tad-bhaktābhilāṣa-saṁpādanāya tat-tad-deśaṁ gatvā tatra tatraika-dvān vāsarān sthitvā punaḥ panthānam ājagāmeti gamyate |
sāyam aparāhne paścād-diśaṁ kuśasthalī-pradeśaṁ bheje prāpa, tadā gaviṣṭho dyustho ravir api gāṁ gataḥ paścimārṇavāntaḥ prāviśat |
svarge jale cātra go-śabdaḥ ||
pāramahaṁsyaṁ saṁhitāyāṁ vaiyāsikyāṁ prathama-skandhe śrī-kṛṣṇa-dvārakā-gamanaṁ nāma daśamo’dhyāyaḥ | ||
(1.11)