Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 9
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.9.38
śita-viśikha-hato viśīrṇa-daṁśaḥ
kṣataja-paripluta ātatāyino me |
prasabham abhisasāra mad-vadhārthaṁ
sa bhavatu me bhagavān gatir mukundaḥ ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
evaṁ yadābhyayāt tadā smayamānasyātatāyino dhanvino me śitais tīkṣṇair viśikhair hato’to viśīrṇa-daṁśo vidhvasta-kavacaḥ kṣatajena rudhireṇa paripluto vyāptaḥ san prasabhaṁ balād vārayantam arjunam apy atikramya mad-vadhārtham abhisasāra abhimukhaṁ jagāma |
evaṁ yo loka-pratītyārjuna-pakṣa-pātīva lakṣito vastutas tu mamaivānugrahaṁ kṛtavān yan mad-bhaktenoktaṁ vaco mā mṛṣā’stv iti sa bhagavān me gatir bhavatv ity arthaḥ ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
na vyākhyātam.
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
kiṁ ca, yadaiva rathād bhūmāv avaplutaḥ, tadaiva kṣatajaiḥ rudhiraiḥ pariplutaḥ sāṅgrāmika-rudhira-nadyā bindu-vyāptaḥ |
nanu kavacasya vidyamānatvāt kathaṁ tathātvam ? tatrāha—mama śitair viśikhair hatas tasya saṁrambha-sukha-vardhanārthaṁ, tad api mayā hanyate smaiveti bhāvaḥ |
yato viśīrṇa-kavacaḥ plavanāt prāg evābhavad ity arthaḥ |
prasabhaṁ balāt vārayantam arjunam apy atikramya mad-vadhārtham “adya sva-hastenaiva bhīṣmaṁ vadhiṣyāmi” ity abhiprāyeṇety arthaḥ |
abhisasāra ity atrābhi-śabdenābhisarantaṁ nāyakam ālokitavatyā nāyikāyā iva tadānīṁ mama sukham apāram evābhūd iti dyotyate |
na anyeṣāṁ mukundo mukti-prado’pi mama tu gatis tathā-bhūtatvenaiva prāpyo bhavatv iti |
he kṛṣṇa ! tvām aham etad eva prārthaye iti bhāvaḥ ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
yadābhyayāt, tadā sa-smitasya atatāyinaḥ śastra-pāṇer me śitair viśikhair bāṇair hataḥ tāḍitaḥ, tata eva viśīrṇa-daṁśo bhinna-kavacaḥ |
kṣatajaiḥ saṅgrāmika-rudhira-sarid-bindubhiḥ paripluto vyāptāṅgaḥ |
prasabhaṁ haṭhān nivārayantam arjunam atikramya mad-vadhārthaṁ yo'bhisasāra, sa me gatir ity anvayaḥ |
iha kecid āhuḥ—bhīṣmadīnāṁ tad āsuvāveśāt tathā pratītir iti rājan parasya iti padya-ṭippanyāṁ vyākhyāsyate, adhunā tad-āveśa-kṣayāt kṣamāpaṇaṁ kṛtam iti ||