Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 9
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.9.33
tri-bhuvana-kamanaṁ tamāla-varṇaṁ
ravi-kara-gaura-varāmbaraṁ dadhāne |
vapur alaka-kulāvṛtānanābjaṁ
vijaya-sakhe ratir astu me’navadyā ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
idānīṁ śrī-kṛṣṇa-mūrtiṁ varṇayan ratiṁ prārthayate—tri-bhuvana-kamanaṁ tri-lokyām ekam eva kamanīyaṁ yat, tad vapur dadhāne ratir me’stu |
kathaṁ-bhūtaṁ vapuḥ ? tamālavan nīlo varṇo yasya tat |
prātaḥ-kālīnā raveḥ karā iva svato gaure pīte vare nirmale ca ambare yasmiṁs tat |
alaka-kulair upary āvṛtam ānanābjaṁ yasmiṁs tat |
vijaya-sakhe pārtha-sārathau anavadyā ahaitukī phalābhisandhi-rahitā ratir astu ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
na vyākhyātam.
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
nanu iti matir upakalpitety uktā yā, sā kim-ākārā matiḥ ? tatrāha—tribhuvana- iti |
vijayasya arjunasya sakhyau mamānavadyā phalābhisandhāna-rahitā ratiḥ prema astu |
kīdṛśe ? tribhuvanasya ūrdhvādho-madhya-loka-stha-jana-samudāyasya kamanam abhilāṣo yatra tad vapur dadhāne |
raveḥ karair gaura-vare atigaurī-kṛte ambare yatra |
tad arjuna-rathopari-sthitasya kṛṣṇasya pītāmbara-dvayaṁ sūrya-kiraṇa-samparkād aticākacikyavattvena tadānīm atipītaṁ mayā dṛṣṭaṁ, tena pārtha-sārathitvenopalabdha-mahā-saundarye kṛṣṇe ratiḥ prārthanā-mayī matir mayā tasminn evopakalpiteti bhāvaḥ |
atra cāgrimeṣv api ślokeṣu sākṣād-vartiny api bhagavati prārthanāyāṁ yuṣmat-pada-prayogābhāvaḥ āsvādita-care ca sāṅgrāmika-vīra-rasāveśa-maye tan-mādhurye eva cittasyāsaktiṁ bodhayati ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
bhagavad-rūpāsaktas tatra ratiṁ prārthayate—vijaya-sakhe arjuna-mitre ratir astu |
kīdṛśe? tamāla-nīlaṁ vapur dadhāne prakaṭayati,
anādeyam aheyaṁ ca rūpaṁ bhagavato hareḥ | āvirbhāva-tirobhāvāvasyokte graha-mocane ||
vapuḥ kīdṛk? tribhuvanasya kamanaṁ spṛhā yatra tat |
ravi-karaiḥ gaura-vare atipīte ambare yatra tat |
ratiḥ kīdṛśī ? anavadyā tad-vapur-anya-phala-vāñchā-śūnyā ||