Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 9
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.9.20
yaṁ manyase mātuleyaṁ priyaṁ mitraṁ suhṛttamam |
akaroḥ sacivaṁ dūtaṁ sauhṛdād atha sārathim ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
tvam ajñānād yam evaṁ manyase |
mātuleyaṁ devakyāḥ sutam |
priyaṁ prīti-viṣayam |
mitraṁ prīti-kartāram |
suhṛttamam upakārānapekṣyopakārakaṁ ca |
sauhṛdād viśvāsāt |
akaroḥ kṛtavān asi |
sacivaṁ mantriṇam ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
asyānubhāva-jñāna-sad-bhāvavatām api bhavatāṁ sambandha-viśeṣa-maya-sarvācchādaka-mādhurya-jñānātmaka-prema-viśeṣeṇa vaśīkāritvaṁ tu tair api durlabham ity āha—yam iti trayeṇa |
sauhṛdāt tādṛśa-premṇa eva hetoḥ, yaṁ mātuleyaṁ manyase |
atha sārathiṁ sārathim apīty arthaḥ |
sa eva sākṣād bhagavān ity-ādi-pūrveṇānvayaḥ |
ṭīkāyāṁ mātuleyāḥ ity-ādikaṁ strībhyo ḍhak-siddhārtham itthaṁ vyākhyātam |
mātulasyāpatyaṁ mātulāyanir ity eva syāt, vṛddhād apatye phis |
evaṁ sambhavāt ||
[prīti-sandarbha 95]
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
anubhāvam eva darśayati—yam iti |
sarveśvarasyāpi yuṣmat-sacivatva-dautyādikaṁ prema-vaśyatvānubhāva ity arthaḥ |
atra yam ity asya asyānubhāvam ity anena pūrveṇaivānvayaḥ ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
yat kvacit svaikāntiṣu kaṣṭa-pradānaṁ, tat-tu tad-viṣayaka-aniṣṭhaṁ sauhṛdam anubhāvayitum eveti bhāvenāha—yam iti |
sarvasya śaraṇaṁ suhṛt iti mantra-varṇāt |
tad vinā sarveśvaraṁ taṁ tathā kaḥ śaknuyān mantum iti bhaktānandārtham eva tat-pradānam iti bhāvaḥ ||