Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 8
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.8.23
yathā hṛṣīkeśa khalena devakī
kaṁsena ruddhāticiraṁ śucārpitā |
vimocitāhaṁ ca sahātmajā vibho
tvayaiva nāthena muhur vipad-gaṇāt ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
tat-kṛtopakārān anusmarati—yathā iti dvābhyām |
ayam arthaḥ—mātṛto’pi mayy adhikā tava prītiḥ |
tathā hi, he hṛṣīkeśa, yathā devakī kaṁsena ruddhā tvayā vimocitā, ahaṁ ca tathaiva kiṁ vimocitā ? iti kākvā mahān viśeṣa uktaḥ |
taṁ darśayati—sā aticiraṁ ruddhā satī tasmād eva sakṛd vimocitā tathā śucārpitā ca satī |
na ca tasyāḥ putrā rakṣitāḥ |
asti cānyo nāthas tasyāḥ |
ahaṁ tu vipad-gaṇāt, tathāpi muhuḥ śīghraṁ ca sātmajā ca tvayaiva ca nātheneti ||
kaivalya-dīpikā : yathā iti |
yathā yathāvac ca-kāreṇa eva upamārthasya labdhatvāt |
muhur vipad-gaṇādi-vyatirekaḥ ||
[mu.pha. 15.9]
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
sva-tāpahāritvam eva darśayati—yatheti |
tvayaiveti baladevasyāpy anyatra pakṣapāta-darśanena sva-putrādi-sāhāyyam api tvad-anugraheṇeti bhāvaḥ ||
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
kiṁ ca, aham atidīnā tvayā māteva pālitety āha—yatheti |
he hṛṣīkeśeti mad-antaḥ-karaṇaṁ tvam eva jānāsīti bhāvaḥ |
ahaṁ ca tathā mocitā, kintu sahātmajeti mayi viśeṣeṇa tava dayā |
tatra hetuḥ śucārpitā śucāyāṁ śoke eva mat-karmaṇā aham arpitā iti tasyāḥ sakāśād apy aham atiduḥkhinīty arthaḥ |
kiṁ ca, tvayaiva nātheneti tasyās tu nātho vasudevo vidyate ity apatyāntarotpatti-sambhāvanāyā vidyamānatvāt tvaṁ cāpatya-cūḍāmaṇir abhūr eva kim anyair apālitair nikṛṣṭaiḥ ṣaḍ-garbhair iti bhāvaḥ |
kiṁ cāhaṁ muhuḥ punaḥ punar api yo vipadāṁ gaṇas tasmān mocitā |
sā tu sakṛd eva kaṁsa-hetuko yo vipad-gandha eva tasmād eva mocitā, tatrāpi mad-garbhe parameśvaro janiṣyate iti mano’nulāpa-sukhābhimānavatyāḥ kuto vipad-gandho’pi tad-anantaraṁ vipat kāpi tasyā nābhūd eveti aham eva sarvato’py atidīneti mayi tava dīna-bandhutvād eva dayā na tv ahaṁ devakīvat tvayi premavatī bhāgyavatī veti bhāvaḥ ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
kiṁ ca mātṛto'pi mayi tavādhikaṁ kāruṇyam ity āha—yatheti sphuṭarthaṁ |
devakī patimatī tvad-rūpa-putrāśā-śālinī kaṁsa-kṛta-sakṛd-vipattikā |
ahantu vidhavā tokaputrā śatrutā-sakṛd-vipattikā ceti māṁ pālayatas tava dīna-bandhu tātividiteti bhāvaḥ ||