Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 7
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.7.11
harer guṇākṣipta-matir bhagavān bādarāyaṇiḥ |
adhyagān mahad ākhyānaṁ nityaṁ viṣṇu-jana-priyaḥ ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
nanu bhaktiṁ kurvantu nāma, etac chāstrābhyāse śukasya kiṁ kāraṇam ity ata āha—harer iti |
adhyagād adhītavān |
viṣṇu-janāḥ priyā yasyeti |
vyākhyānādi-prasaṅgena tat-saṅgati-kāma iti bhāvaḥ |
etena tasya putro mahā-yogītyādinā śukasya vyākhyāne pravṛttiḥ katham iti yat pṛṣṭhaṁ tasyottaram uktam ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
tam evārthaṁ śrī-śukasyāpy anubhavena saṁvādayati—harer guṇeti |
śrī-vyāsadevād yat-kiñcic-chrutena guṇena pūrvam ākṣiptā matir yasya saḥ |
paścād adhyagāt mahad-vistīrṇam api |
tataś ca tat-saṅkathā-sauhārdena nityaṁ viṣṇu-janāḥ priyā yasya tathābhūto vā, teṣāṁ priyo vā svayam abhavad ity arthaḥ |
ayaṁ bhāvaḥ—brahma-vaivartānusāreṇa pūrvaṁ tāvad ayaṁ garbham ārabhya śrī-kṛṣṇasya svairitayā māyā-nivārakatvaṁ jñātavān |
tatra sva-niyojanayā śrī-vyeda-vyāsenānītasya tasyāntar darśanāt tan-nivāraṇe sati kṛtārthaṁ-manyatayā svayam ekāntam eva gatavān |
tatra śrī-vyāsadevas tu taṁ vaśīkartuṁ tad-ananya-sādhanaṁ śrī-bhāgavatam eva jñātvā, tad-guṇātiśaya-prakāśamayāṁs tadīya-padya-viśeṣān kathañcic chrāvayitvā tena tam ākṣipta-matiṁ kṛtvā, tad eva pūrṇaṁ tam adhyāpayāmāseti śrī-bhāgavata-mahimātiśayaḥ proktaḥ ||
[tattva-sandarbha 49]
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
nārada-kṛpayā vyāsasyaiva vyāsa-kṛpayā śukasyāpi tad-guṇa-mādhuryānubhavo viśeṣata evābhūd ity āha—harer iti |
harer guṇena ākṣiptā ākṣepa-viṣayī-kṛtā matir brahmānubhavo yena saḥ dhiṣme matiṁ yata īḍrśe bhagavad-guṇa-mādhurye saty api etāvān kālo brahmānubhavena mayā vṛthaiva yāpita iti |
tataś ca tat-kathā-sauhārdena viṣṇu-janā eva na tu kevalā ātmārāmāḥ priyā yasya saḥ ṣaṣṭhī-samāso vā |
atra vyāsa eva bhagavad-guṇābhivyañjakān śrī-bhāgavatīyān kāṁścana ślokān loka-dvārā viviktāraṇye sadā samādhistham api śukaṁ śrāvayāmāsa |
tatas tac-chaktyaiva bhagna-samādhis tan-mādhuryākṛṣṭa-cittas tādṛśaṁ samādhim apy ākṣipya sarvajñatayā tān ślokān śrī-bhāgavatīyān jñātvā tat-prakāśakaṁ ca sva-pitaraṁ jñātvā tad-antikam āgatya śrī-bhāgavatam adhyaiṣṭeti brahma-vaivartānusāreṇa kathā jñeyā |
tad evaṁ vyāsa-śukau pitā-putrau brahmānubhavi-cūḍāmaṇī api vijitya bhaktir eka-cchatrām iva sarva-jagatīṁ cakre |
tad api ye tāṁ tathā na manyante kupatha-gāminaś caurā yamenaiva daṇḍyā iti ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
nanv araṇye samādhi-niṣṭhaḥ śukaḥ kathaṁ pitaram upeyāya, tatrāha—harer iti |
vyāsa-preṣita-śiṣyodgītaiḥ kaiścit saṁhitā-padyair avagatā ye harer guṇās tair ākṣiptā sva-samādher ākṛṣṭā matis tad-ānanda-magnā buddhir yasya saḥ |
mahad apy ākhyānaṁ tad-guṇa-prakāśakatvād adhyagād adhītavān pitaraṁ sevamānaḥ san |
tatas tat-kathā-rasāsvādāya viṣṇujanāḥ priyā yasya teṣāṁ vā svayaṁ priyo'bhūt |
etena tasya putro mahā-yogī ity-ādinā tādṛśasya śukasya vyākhyāne pravṛttiḥ katham iti praśnasyottaram abhūt ||