Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 6
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.6.30
kalpānta idam ādāya śayāne’mbhasy udanvataḥ |
śiśayiṣor anuprāṇaṁ viviśe’ntar ahaṁ vibhoḥ ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
idaṁ trailokyam ādāya upasaṁhṛtya udanvata ekārṇavasya ambhasi śayane śrī-nārāyaṇo śiśayiṣoḥ śayanaṁ kartum icchor vibhor brahmaṇo’ntar madhyam anuprāṇaṁ niḥśvāsena saha viviśe praviṣṭo’haṁ,
tato’vatīrya viśvātmā deham āviśya cakriṇaḥ | avāpa vaiṣṇavīṁ nidrām ekī-bhūyātha viṣṇunā ||
“svāyane’mbhasi” iti pāṭhe svāyane svasyāyane āśraye’mbhasi śiśayiṣor brahmaṇa iti śrī-nārāyaṇenābheda-vivakṣayoktam ity avagantavyam ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
viviśa ity-ādi līlayaiveti jñeyam ||
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
nanu tava nitya-tanutve katham asmin kalpe svāyambhuve manvantare utsaṅgān nārado jajñe iti brahmaṇaḥ sakāśāt tava janma-prasiddhiḥ ? satyam, nitya-tanor eva bhagavato līlā-viśeṣārthaṁ devaky-ādi-garbhe praveśa iva mamāpi brahma-putratva-līlārthaṁ pūrva-kalpānta eva brahma-śarīre praveśo’bhūd ity āha—kalpānta iti |
idaṁ trailokyam ādāya upasaṁhṛtya udanvataḥ ekārṇavasyāmbhasi śayāne śrī-nārāyaṇe śiśayiṣoḥ śayanaṁ kartum icchor vibhor brahmaṇaḥ antar madhyam anu prāṇaṁ viviśe praviṣṭo’ham |
tato’vatīrya viśvātmā deham āviśya cakriṇaḥ | avāpa vaiṣṇavīṁ nidrām ekībhūyātha viṣṇunā ||
“svāyane’mbhasi” iti pāṭhe svāyane svasyādhikaraṇe’mbhasīti nārāyaṇe’mbhasīta nārāyaṇenābheda-vivakṣayeti mantavyam ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
nanu cen-nitya-tanus tat-pārṣadas tvam abhūs tarhi kalpe'smin svāyambhūvīye'stare viriñcāttava janma katham utsaṅgān-nārado jajñe iti paṭhate? satyaṁ, harer līlā-viśeṣāya devakī-garbhe iva mamāpi viriñca-putratva-līlārthaṁ pūrva kalpānte viriñca-dehe praveśa ity āśayenāha—idaṁ trailokyam ādāyopasaṁhṛtya udanvata ekārṇavasyāmbhasi śayāne nārāyaṇe'dhikaraṇe śiśayiṣor vibhor viriñcasya antarmadhye'nuprāṇaṁ niśvāsena saha viviśe'haṁ praviṣṭaḥ |
tato'vartīrya viśvātmā deham āviśya cakriṇaḥ | avāpa vaiṣṇavīṁ nidrām ekībhūyātha viṣṇunā ||