Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 5
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.5.38
← 1.5.371.5.39 →
iti mūrty-abhidhānena mantra-mūrtim amūrtikam |
yajate yajña-puruṣaṁ sa samyag darśanaḥ pumān ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
amūrtikaṁ mantrokta-vyatirikta-mūrti-śūnyam |
yajate pūjayati sa pumān samyag darśano bhavati ||
Jīva Gosvāmī
bhagavat-sandarbhaḥ, 70.5
mantra-mūrtiṁ mantrokta-mūrtiṁ, mantro’pi mūrtir yasyeti vā |
amūrtikaṁ mantrokta-vyatirikta-mūrti-śūnyaṁ, prākṛta-mūrti-rahitaṁ vā, mūrti-svarūpayor ekatvāt, prākṛtavan na vidyate pṛthaktvena mūrtir yasya, tathā-bhūtaṁ vā |
sa pumān samyag-darśanaḥ sākṣāc-chrī-bhagavataḥ sākṣāt-kartṛtvād iti bhāvaḥ ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
mantra-mūrtiṁ tad-ukta-mūrtim |
tathāpy amūrtikaṁ prākṛta-mūrti-rahitam |
yajña-puruṣaṁ pūjāyāṁ dhyeyākāram ity arthaḥ |
darśanasya samyaktvaṁ śrī-bhagavad-āvirbhāvāt, na tu brahma-darśanavat khilatvam iti ||
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
iti mūrtīnāṁ vāsudevādīnām abhidhānena nāma-catuṣṭayena yajate pañcarātrokta-vidhinā vāsudevāya namaḥ pradyumnāya nama ity evaṁ ṣoḍaśopacārair yaḥ pūjayet, mantra-mūrtiṁ mantra-dhyānokta-mūrtiṁ, mantreṇaiva japitenāvirbhavati mūrtiḥ śarīraṁ yasyeti vā |
amūrtikaṁ prākṛta-mūrti-rahitam, akaṭhinaṁ kṛpārdram iti vā |
mūrtiḥ kāṭhinya-kāyayor ity amaraḥ |
yajña-puruṣaṁ yajanīyaṁ puruṣaṁ, sa samyag-darśanaḥ taṁ dṛṣṭvā anye’pi kṛtārthā bhavantīty arthaḥ |
yad vā, darśanaṁ jñānam |
yad vā, dṛśyate’neneti darśanaṁ śāstraṁ, bhakti-pratipādakaṁ pañcarātrādi samyak dhanyam ātma-prasādakatvāt |
na tu yenaivāsau na tuṣyeta manye tad-darśanaṁ khilaṁ [bhā.pu. 1.5.8] ity ukta-lakṣaṇaṁ bhakti-rahitaṁ śāstram eva khilam ity arthaḥ |
tataś ca, kṛta-vedānta-darśanasyāpi tavāyam ātmā na vai parituṣṭaḥ, mama tu kṛta-pañcarātra-śāstrasyātmā sadā prasanna eveti bhāvaḥ ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
ity āsāṁ mūrtīnām abhidhānena nāma-pañcakena yaḥ pumān yajña-puruṣaṁ yajanīyaṁ kṛṣṇaṁ yajate, sa samyag-darśano yad-darśanādanye kṛtārthā bhavantīti tathyajñāna ity eke |
kīdṛśaṁ? mantre mantra-pratipādyā vā mūrtir yasya tam, amūrtikam akaṭhinaṁ kṛpārdraṁ mūrtiḥ kāṭhinya-kāyayoḥ ity amaraḥ |
māyika-kāya-śūnyam iti vā ||
← 1.5.371.5.39 →