Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 5
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
MadhvācāryaŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.5.27
← 1.5.261.5.28 →
tasmiṁs tadā labdha-rucer mahā-mate
priyaśravasy askhalitā matir mama |
yayāham etat sad-asat sva-māyayā
paśye mayi brahmaṇi kalpitaṁ pare ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Madhvācārya
bhāgavata-tātparyam
mayi sthite brahmaṇi |
sthīyatām atretīśvarecchayā parikalpitam ||
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
priyaṁ śravo tasmin bhagavati labdha-rucer mamāskhalitāpratihatā matir abhavad ity anuṣaṅgaḥ |
yayā matyā pare prapañcātīte brahma-rūpe mayi sad-asat-sthūlaṁ sūkṣaṁ caitac charīraṁ sva-māyayā svāvidyayā kalpitaṁ na tu vastuto’stīti tal-lakṣaṇam eva paśyāmi ||
kaivalya-dīpikā : nanu kirantyeti cet tatrāha—tasminn iti |
tasmin śrī-kṛṣṇe priya-śravasi askhalitā matiḥ niḥsaṁśayaṁ jñānaṁ, yatraiva ratis tatraiva matir ity arthaḥ |
yayā matyā sad-asat sthūla-sūkṣmaṁ rūpa-dvayaṁ mamaiva māyayā mayy eva brahma-rūpe kalpitam āropitaṁ rajju-bhujaṅgavat |
paśye adyāpi paśyāmi |
etad idam iti pada-dvayena yathānyatra satyo'mutraṅgo rajjvām āropitaḥ na tathā anyatra satyaṁ rūpa-dvayaṁ brahmaṇy āropitam |
kiṁ tv idam idam eva ity uktam |
anirvācyam ity arthaḥ ||
[mu.pha. 17.2]
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
tataś ca svasmin bhagavati cāparamārthāropasya mṛṣātva-darśakaḥ parama-paramārtha-tadīya-svarūpa-rūpa-guṇa-cintanāveśo jāta ity āha—tasminn iti dvābhyām |
yayā matyāham etat sad-asad-vyaṣṭi-samaṣṭy-ātmakaṁ yaj jagat tad-vyaṣṭy-aṁśaṁ mayi jīva-rūpe sva-viṣayaka-bhagavan-māyayā kalpitaṁ paśye |
pare brahmaṇi tu samaṣṭy-ātmakaṁ tvayā kalpitaṁ paśye jñātavān asmi |
tatra tatra tat-sambandhaḥ punar mama nāsphurad evety arthaḥ ||
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
labdha-rucer labdhvāsvāda-viśeṣasya skhalana-śūnyā matir abhūt |
sva-māyayā hetunā mayi vartamānaṁ yad etat sthūlaṁ sūkṣmaṁ ca śarīraṁ tat yayā matyā pare brahmaṇi śrī-kṛṣṇe viṣaye eva kalpitaṁ paśye paśyāmi kalpitaṁ kḷptīkṛtaṁ sthāpitam iti yāvat |
tathā hi, sthūlaṁ śarīraṁ bhagavaj-jala-kalasa-vahana-daṇḍavat praṇatyādau na tu svīye vyavahārike kvāpi kṛtye |
sūkṣmaṁ śravaṇa-nayana-mano-buddhy-ādikaṁ tadīya-guṇa-rūpa-mādhuryāsvādāv eva kalpitaṁ na tu vaiṣayike kvāpi sva-bhogye vastuni iti |
paśye iti yat pūrvaṁ bahv-āyāsenāpi bhagavati kḷptaṁ nāsīt tad eva mano-nayanādikaṁ ratau jātāyāṁ svaṁ svaṁ bahu-kālābhyastam api viṣayaṁ tyaktvā tatraiva kḷptam iti sākṣād anubhavāmīty arthaḥ ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
lavdhā rucir āsvāda-viśeṣo yena tasya me matiḥ priya-śravasi kṛṣṇe'skhalitātisthir abhūt yayā matyā etaṁ sad asat sthūlaṁ sūkṣmaṁ ca śarīraṁ svādhikāriṇyā māyayā mayi vartamānam ahaṁ pare brahmaṇi kṛṣṇe kalpitaṁ paśye |
sthūlaṁ tat-praṇāmādau sūkṣmaṁ ca śrotra-netra-mano-buddhi-lakṣaṇaṁ tac-chravaṇa-darśana-dhyānādau kalpitaṁ niyojitam apaśyaṁ, na tu vyāvahārika-kṛtye na vā bhogya-vastunīti |
bahu-prayāsenāpi yat [sthūlaṁ sūkṣmañ ca] tasmin kaptaṁ nābhūt, tad anāyāsād eva kaptam abhūvam iti mater mahimātiśayaḥ ||
← 1.5.261.5.28 →