Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 5
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.5.18
← 1.5.171.5.19 →
tasyaiva hetoḥ prayateta kovido
na labhyate yad bhramatām upary adhaḥ |
tal labhyate duḥkhavad anyataḥ sukhaṁ
kālena sarvatra gabhīra-raṁhasā ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
nanu svadharma-mātrād api karmaṇā pitṛ-loka iti śruteḥ pitṛ-loka-prāpti-phalam asty eva tatrāha—tasyaiveti |
tasyaiva hetos tad-arthaṁ yatnaṁ kuryāt |
yad upari brahma-paryantam adhaḥ srthāvara-paryantaṁ ca bhramadbhir jīvair na labhate |
ṣaṣṭhī tu pūrvavat |
tat tu viṣaya-sukham anyata eva prācīna-karmaṇā sarvatra narakādāv api labhyateduḥkhavat |
yathā duḥkhaṁ prayatnaṁ vināpi labhyate tadvat |
tad uktam—
aprārthitāni duḥkhāni yathaivāyanti dehinām | sukhāny api tathā manye dainyam atrātiricyate ||
kaivalya-dīpikā : anarthatvam evāha—tasyaiveti |
hetor iti saptamy-arthe ṣaṣṭhī |
yat svataḥ sukhaṁ bhramadbhir na labhyate |
kārako’sya śeṣatva-vivakṣāyāṁ ṣaṣṭhī |
tad-arthaṁ prayateta |
yat tv anyataḥ viṣaya-janyaṁ sukhaṁ, tat sarvatra labhyate |
nahi duḥkhaṁ kenāpi prārthyate |
tatra hetuḥ kālena iti |
gabhīra-raṁhasā durlakṣya-vegena ||
[mu.pha. 6.5]
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
tasyaiva hetor iti |
karmaṇā yo’rtha āpate, sa punar arthābhāsa eva nārtha iti bhāvaḥ |
tal labhyata iti—tasmād aihikārthaṁ sutarāṁ karma na kartavyam iti bhāvaḥ |
kālo’tra prācīna-karma-bhogāvasaraḥ ||
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
nanu karmaṇā pitṛ-loka iti, apām asomam amṛtā abhūma ity-ādayaḥ śrutayo’dṛṣṭa-svargādi-sukhe tathā kṛṣi-vāṇijyādayo duṣṭe ca sukhe janān pravartayante tat tat sukham anapekṣya sva-dharmaṁ tyaktvā kathaṁ bhaktau janāḥ pravartantām iti cet satyaṁ kovidas tu naiva taiḥ pratāritaḥ syād ity ata āha tasyaiveti |
kovido vivekī tasyaiva hetoḥ prayateta prayatnaṁ kuryāt |
yad vastu upari brahma-loka-paryantam adhaḥ sthāvara-paryantaṁ ca bhramatāṁ bhramadbhir jīvair na labhyate tat tu viṣaya-sukham anyataḥ prācīna-karmata eva sarvatra nāraka-śūkara-janmādāv api labhyate duḥkhavat |
yathā duḥkhaṁ prayatnaṁ vināpi labhyate |
tad uktaṁ—
aprārthitāni duḥkhāni yathaivāyānti dehinām | sukhāny api tathā manye daivam atrātiricyate ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
nanu vaidikena jyotiṣṭomādi-karmaṇā svargādi, laukikena kṛṣyādi-karmaṇā ca bhojanādi-sukhaṁ śāstrāṇi bodhayanti, tat-tat-sukhakarāṇi tat-tat-karmāṇi vihāya janaḥ kathaṁ hari-bhaktau pravarteta? tatrāha—kovido vastu-tattva-vittasyaiva hetos tad artham eva prayateta yatnaṁ kuryāt, yad vastūpari virañci-loka-paryantam adhaḥ stamba-paryantaṁ ca bhramabhir jīvair na labhyate |
ṣaṣṭhī prāgvat |
tac ca hari-padam eva viśuddha-sukhamayam vijñānam ānandaṁ brahma ity-ādi-śravaṇāt |
duḥkhavat sukhaṁ svargādi-bhojanādi-janitam anyataḥ prācīna-karmato hetoḥ sarvatra paśvādi-yonāv api kālena labhyate |
yad vā—tat sukhaṁ duḥkham ivānyato labhyate |
aprārthitāni duḥkhāni yathaivāyānti dehinām | sukhāny api tathā madhye daivam atrātiricyate
← 1.5.171.5.19 →