Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 5
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.5.14
tato’nyathā kiñcana yad vivakṣataḥ
pṛthag dṛśas tat-kṛta-rūpa-nāmabhiḥ |
na karhicit kvāpi ca duḥsthitā matir
labheta vātāhata-naur ivāspadam ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
vipakṣe doṣāntaram āha—tata iti |
tata urukrama-ceṣṭitāt pṛthag-dṛśo’ta evānyathā prakārāntareṇa yat kiṁcid arthāntaraṁ vivakṣatas tayā vivakṣayā kṛtaiḥ sphuritai rūpair nāmābhiś ca vaktavyatvenopasthitair duḥsthitānavasthitā satī matiḥ kadācit kvāpi viṣaye āspadaṁ sthānaṁ na labheta, vātenāhatā āghūrṇitā naur iva |
tad uktam—
vyavasāyātmikā buddhir ekeha kuru-nandana | bahu-śākhā hy anantāś ca buddhayo’vyavasāyinām ||
[gītā 2.41]
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
na vyākhyātam.
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
anvayenoktvā vyatirekenāha tata iti |
tata urukrama-ceṣṭitād anyathā yat kiṁcanāpi kiṁ punar bahu-vivakṣito vaktum icchato’pi |
kiṁ puna vadato’pi kiṁ punas tan mukhāt śrutvā tad-anuṣṭhitaḥ sarvatra hetuḥ pṛthag-dṛśaḥ |
tac-ceṣṭitāt pṛthag-vastuny eva dṛk dṛṣṭis tātparyaṁ yasya tasya |
atas tat-kṛtai rūpair nirūpaṇīyair arthair nāmabhis tad-vācakaiḥ śabdaiś ca duḥsthitā anavasthitā matiḥ kadācid api kāle kvāpi deśe āspadaṁ sthānaṁ vātāhata-naur iveti vā tena ghūrṇayitvā nānā-sthānaṁ nītvā āhatā vyāhatās tato nimajjata eva yathā tathā tair jñāna-karma-kāvya-kauśalādibhir iti ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
vipakṣe kṣatim āha—tata urukrama-viceṣṭitād anyathā yat kiñcanālpam api vivakṣato vaktum icchato na tu kathayato'pi pṛthag-dṛśas tad aviceṣṭitāt pṛthag- bhūte'rthe dṛk yasya tasya kaver matis tayā vivakṣayā kṛtair vibhātai-rūpair nāmabhiś ca vācyair vācakaiś ca duḥsthitā capalā satī karhicit kāle kvāpi deśe āspadaṁ sthānaṁ na labheta, vātenāhatā ghūrṇitā nauriveti, sā yathā nimajjedevaṁ sāpy avidyāyām iti ||