Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 5
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
MadhvācāryaŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.5.13
atho mahā-bhāga bhavān amogha-dṛk
śuci-śravāḥ satya-rato dhṛta-vrataḥ |
urukramasyākhila-bandha-muktaye
samādhinānusmara tad-viceṣṭitam ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Madhvācārya
bhāgavata-tātparyam
śuci-śravāḥ viṣṇuḥ |
samādhinā samādhi-bhāṣayā |
smaraṇaṁ grantha-kṛtiḥ |
smaranti cety ādeḥ ||
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
tad evaṁ bhakti-śūnyāni jñāna-vāk-cāturya-karma-kauśalāni vyarthāny eva yataḥ, ato hareś caritame vānuvarṇayety āha |
atho ataḥ kāraṇāt |
amoghā yathārthā dṛk dhīr yasya, śuci śuddhaṁ śravo yaśo yasya, satye rataḥ, dhṛtāni ca vratāṇi yena sa bhavān evaṁ mahā-guṇas tāvat |
ata urukramasya vividhaṁ ceṣṭitaṁ līlāṁ samādhinā cittaikāgryeṇākhilasya bandha-muktaye he mahā-bhāgya-nidhe, tvam anusmara, smṛtvā ca varṇayety arthaḥ |
etac ca vākyāntaram iti madhyama-puruṣa-prayogo nānupapannaḥ ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
na vyākhyātam.
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
satyaṁ tarhy acyute bhāva eva sarvotkṛṣṭatvena tavābhimataḥ sa ca tan-nāma-līlā-kīrtana-śravaṇādibhir eva bhavati |
tatra nāma rāma-kṛṣṇety ādi prasiddham eva |
līlā kīdṛśī tavābhimatā tām upadiśety apekṣāyām āha atho iti |
amogha-dṛk avyartha-jñānaḥ śuciḥ śuddhaṁ śravo yaśo yasya tathābhūto bhavān bhavati |
ataḥ satya-rato dṛḍha-vrataḥ san |
akhilānāṁ jīvānām akhilasya bandhasya vā muktaye |
tasya vividhaṁ ceṣṭitaṁ līlām |
samādhinā cittaikāgryeṇa smara |
līlā hi bhaktimati śuddhe citte svayam eva sphurati tasyāḥ sva-prakāśatvād anantatvād atirahasyatvād anyathā kenāpi vaktuṁ gṛhītaṁ cāśakyatvād iti bhāvaḥ |
smṛtyā ca varṇaya |
tad evāmogha-dṛktvaṁ śuddha-yaśastvam anyathā naiveti bhāvaḥ |
yad vā, amoghe dṛśau netre yasya śucinī śravasī karṇau yasyeti kācil līlā netrābhyāṁ dṛṣṭā kācit karṇābhyāṁ śrutā ca tathā satya-rata iti dhṛta-vrata iti āsakti-niścaya-sūcitābhyāṁ mano-buddhibhyām api kācid atirahasya adṛṣṭāśrutāpy avakalitaiva sā sā samprati cittaikāgryeṇa smaryatāṁ smṛtvā ca varṇyatām atrānusmareti madhyama-puruṣo vākya-bhedāt ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
nanu mama pūrvānuṣṭhitaṁ sarvaṁ nyūnam uktaṁ bhagavatā? athodānīṁ mamanuṣṭheyam upadiśeti cet-tatrāha—atho iti |
bhavān amogha-dṛk avyartha-catu-lakṣaṇī-jñānaḥ śuciśravāḥ pavitra-kīrtiḥ satyarato dhṛta-vrataś ca vartate, atho akhilānāṁ prāṇinaṁ bandha-vimuktaye urukramasya tad-viceṣṭitaṁ samādhinā cittaikāgryeṇānusmara |
catur lakṣaṇyāṁ vyāpteś ca samañjasam, sarvābhedād anyatreme iti sūtrābhyāṁ tasyānanta-vīryasya kṛṣṇasya bālyadi-sambaddhās tan-mahima-bodhikā nityā manoharāḥ prāṇi-bandhaharāś ca yā līlāḥ sūcitāstāḥ anusmṛtya varṇayeti |
vākya-bhedād anusmareti madhyama-puruṣa-prayogo nānupapannaḥ ||