Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 3
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.3.36
sa vā idaṁ viśvam amogha-līlaḥ
sṛjaty avaty atti na sajjate’smin |
bhūteṣu cāntarhita ātma-tantraḥ
ṣāḍ-vargikaṁ jighrati ṣaḍ-guṇeśaḥ ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
tarhi jīvād īśvarasya ko viśeṣaḥ |
svātantryem eva viśeṣa ity āha—sa veti |
ṣāḍ-vargikam indriya-ṣaḍ-varga-viṣayaṁ jighrati dūrād eva gandhavad gṛhṇāti na tu sajjata ity arthaḥ |
kutaḥ ? ṣaḍ-guṇeśaḥ ṣaḍ-indriya-niyantā ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
atha prākṛtāsaṅga-rahitasyānandaika-līlātvam āha—sa vā iti |
ṣaḍbhir aiśvaryādibhir guṇair bhagākhyair īṣṭe yaḥ sa ṣaḍguṇeśaḥ ṣāḍ-vargikaṁ jighrati—teṣu nānā-bhedatvād vargātmakeṣu carati yad bhaktānāṁ bhakti-sukham |
yad vā—tat te’rhattama namaḥ stuti-karma-pūjāḥkarma smṛtiś caraṇayoḥ śravaṇaṁ kathāyām |
saṁsevayā tvayi vineti ṣaḍ-aṅgayā kiṁbhaktiṁ janaḥ paramahaṁsa-gatau labheta ||
[bhā.pu. 7.9.50] iti śrīmat-prahlāda-sammatyā ṣaḍ-aṅga-varga-saṁsevātaḥ sañjātaṁ yat prema-bhakti-sukham, tad eva jighrati—anviṣyāsvādayatīty arthaḥ ||
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
bhagavatas tv anyāny api tato vailakṣaṇyāni bahūni santi tatra prathamaṁ niraṅkuśam aiśvaryam āha—sa vā iti |
ṣāḍvargikam indriya-ṣaḍ-varga-viṣayaṁ jighrati dūrād eva gandhavad gṛhṇāti na tu sajjata ity arthaḥ |
kutaḥ ṣaḍguṇeśaḥ ṣaḍ-indirya-niyantā |
yad vā, ṣaḍbhir guṇair bhaga-śabda-vācyair aiśvaryādyair īśaḥ |
ataḥ ṣaḍ-aiśvarya-vargotthaṁ sukham anubhavati ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
bhagavato jīvebhyo bhedakaṁ mahaiśvaryam āha—sa iti |
idaṁ viśvaṁ sṛjati, avati pālayati, atti saṁharati ca |
asminn īdṛśe'pi karmaṇi na sajjate tat-phalaṁ necchati, tarhi tat karma viphalaṁ syāt? nety āha— amogheti |
jīvabhogārthatvād iti bhāvaḥ |
bhūteṣv antahito'vasthitaḥ |
ṣaṇṇāṁ guṇānāṁ tad indriyāṇām īśo niyantā |
tad-bhogam āha—ṣāḍvargikaṁ svakīya-ṣaḍaiśvarya-vargotthaṁ sukhaṁ jighraty anubhavati, indriya-ṣaḍ-vargaviṣayaṁ niyamyatayānubhavati, na tatra sajjate ity eke ||