Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 3
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
MadhvācāryaŚrīdharaŚrīnāthaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.3.35
← 1.3.341.3.36 →
evaṁ ca janmāni karmāṇi hy akartur ajanasya ca |
varṇayanti sma kavayo veda-guhyāni hṛt-pateḥ ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Madhvācārya
bhāgavata-tātparyam
:apriyatvāt svatantratvāt phalānāṁ ca vivarjanāt |
kriyāyāś ca svarūpatvād akarteti ca taṁ viduḥ ||
kartṛtvaṁ bhrāntijaṁ prāhur atat-tattva-vido janāḥ | aiśvaryajaṁ tu kartṛtvaṁ samyak-tat-tattva-vedinaḥ ||
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
yathā jīvasya janmādi māyā, evam īśvarasyāpi janmādi māyety āha—evam iti |
akartuḥ karmāṇi |
ajanasya janmāni |
hṛt-pater antaryāmiṇaḥ ||
Śrīnātha Cakravartī
caitanya-mata-mañjuṣā
upasaṁharati—evam ity-ādi |
yeṣāṁ keṣāṁcid avatārāṇāṁ janmādīny eva veda-guhyāni, kiṁ punaḥ sarveśvarasya śrī-kṛṣṇasya ? ||
Jīva Gosvāmī
bhagavat-sandarbhaḥ, 35
yatreme sad-asad-rūpe [bhā.pu. 1.3.33-4] ity-ādibhyām avyavahita-padyābhyāṁ yathā svarūpa-samyag-jñānenaiva kṛtasyāvidyākṛtātmādhyāsa-sad-asad-rūpa-niṣedhasya hetor brahma-darśanaṁ bhavati |
yathā ca māyoparatāv eva svarūpa-sampattir bhavatīty uktam |
evam eva kavayaātmārāmāḥ, hṛt-pateḥ paramātmano janmāni karmāṇi ca varṇayanti |
tat-tat-pratiṣedhe tad-uparatau caiva satyāṁ taj-janma-karmānubhava-sampattī bhavata ity arthaḥ |
sampattir atra sākṣād darśanam |
tasmāt svarūpānandātiśayita-bhagavad-ānanda-vilāsa-rūpāṇy eva tānīti bhāvaḥ |
ata eva prākṛta-vailakṣaṇyād akartur ajanasyaity uktam |
ata eva veda-guhyāniapi tānīti ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
evaṁ bhagavattvaṁ darśayitvā brahmatvaṁ darśitam |
nanu brahmānubhavenaiva yadi muktiḥ syāt, tarhi kathaṁ janma-guhyaṁ [bhā.pu. 1.3.29] ity-ādinā tat-kīrtana-mātreṇa saṁsāra-vimokṣa uktaḥ ? tatrāha—evam iti |
yathaivāvyavahita-pūrvoktāvidyā-māyoparatāv eva brahmānubhava-sampattī bhavataḥ, evaṁ prākṛta-janma-karma-rahitasya hṛt-pateḥ sarva-buddhy-agocarasya janmāni karmāṇi ca kavayo varṇayanti |
tat-tad-uparatāv eva taj-janma-karmānubhava-sampattī sādhakānāṁ bhavata iti manyanta ity arthaḥ |
sampattir atra sākṣāl-labdhiḥ |
ata eva veda-guhyānīti tathoktaṁ śrī-bhagavatā—
janma-karma ca me divyam evaṁ yo vetti tattvataḥ | tyaktvā dehaṁ punar janma naiti mām eti so’rjuna ||
[gītā 4.9]
tathaiva teṣu śrī-śukadevādīnām api brahma-niṣṭhā-parityāgenāpi rāgataḥ pravṛttir varṇayiṣyate dvādaśe—sva-sukha-nibhṛta-cetāḥ [bhā.pu. 12.12.68] ity ādau |
ato brahmavat tan-nididhyāsanenaiva saṁsāra-duḥkhopakṣayaḥ syāt, tad-anubhava-sampattī ca bhavata ity arthaḥ |
pṛthag-arthas tv evam ity asya vyavahita-vākyārthenānvayāyogāt kaṣṭāya sampadyate ceti ||
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
evam anenokta-lakṣaṇa-prakāreṇa māyika-śarīra-dvaya-pratiṣedhenety arthaḥ |
ajanasya janmāni ajāyamāno bahudhābhijāyata iti śruteḥ |
akartuḥ karmāṇi [śve.u. 6.8] , na cāsya kāryaṁ karaṇaṁ ca vidyate ity ādau, svābhāvikī jñāna-bala-kriyā ca iti śruteḥ |
nanu jīvasyāpi vastuto’janasyaivākartur eva janmāni karmāṇi dṛśyante |
satyam |
tasya tāni māyā-sambandhena asya tu māyā-pratiṣedhenety eṣa eva bheda ity āha—vedeṣu vedair vā guhyāni rahasyatvena paramopādeyatvena ca satkṛtya sthāpitāni tāttvikāni |
jīvasya tu tāni māyikatvena heyānya-vāstavānīty arthaḥ |
yad uktaṁ gītopaniṣadā—janma-karma ca me divyam evaṁ yo vetti tattvataḥ [gītā 4.9] iti |
hṛt-pater antaryāminaḥ tato virāḍ-rūpasyaivaṁ-bhūtatvābhāvād avatāra-madhye tasya na gaṇaneti prakaraṇārthaḥ ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
evam uktarītyā sad asad-rūpayoḥ pratiṣedhena ajanasya janmāny akartuḥ karmāṇi ca kavayas tattvajñā varṇayanti apūrva-deha-yogābhāvād ajanaḥ, vidhuvat-prākaṭyāt janmī ca saḥ |
ajāyamāno bahudhā vijāyate iti śruteḥ |
svayam eva kartā, kartāram īśam iti śruteḥ |
prakṛti-yogena kartṛtva-virahāt tu akartā, sambandhena pradhānasya harer nāsty eva kartṛtā | akartāram ataḥ prāhuḥ purāṇaṁ tat-purāvidaḥ iti smaraṇāt, hṛt-pater antaryāmiṇaḥ |
tathā ca virāḍa rūpasyān evam-bhūtatvānnāvatāreṣu gaṇaneti prakaraṇārthaḥ ||
← 1.3.341.3.36 →