Śrīmad Bhāgavatam 1.3.37

Show

SanskritHindiEnglish

Script

IASTदेवनागरीবাংলা

Commentary

ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva

ŚB 1.3.37

na cāsya kaścin nipuṇena dhātur
avaiti jantuḥ kumanīṣa ūtīḥ |
nāmāni rūpāṇi mano-vacobhiḥ
santanvato naṭa-caryām ivājñaḥ ||

Translation

— translation pending —

Commentary

Śrīdhara Svāmī

bhāvārtha-dīpikā

nanu kim īśvarasya sṛṣṭy-ādi-karmabhir viṣaya-bhogair vā tatrāha—na ceti |

dhātur jagad-vidhātur īśvarasya ūtīr līlāḥ kumanīṣaḥ kubuddhir nipuṇena tarkādi-kauśalena navaiti na jānāti |

manasā rūpāṇi vacasā nāmāni saṁtavantaḥ samyag vistārayataḥ |

vacobhir iti bahutvaṁ śruty-abhiprāyeṇa |

manobhiḥ saheti vā ||

Jīva Gosvāmī

krama-sandarbhaḥ

tataś ca na cāsyeti tādṛśa-tal-līlānabhijñānāṁ kumanīṣitve, sa vedeti tādṛśa-tal-līlā-tattvasya bhaktyaikānubhavanīyatve ca saṅgamanīyam |

ata eva atheha dhanyāḥ [bhā.pu. 1.3.39] ity ādīni suṣṭhu saṅgatāni syuḥ ||

Viśvanātha Cakravartī

sārārtha-darśiṇī

jñānādy-agamyatvam āha na ceti |

nipuṇena jñāna-yogādi-naipuṇyena ūtīr līlāḥ nāmāni rūpāṇi mano-vaco-vṛttibhir nāvaiti mano-vacasor agamyatvād iti bhāvaḥ |

kumanīṣa iti jantur iti |

yo hi bhakti-hīno jñānī nāma-rūpavad vastu-mātram eva mithyety ācaṣṭe taṁ pratyayam ākṣepaḥ |

sambhavataḥ avatīryāvatīrya kṛpayā tāni vistārayataḥ |

ajñāne dṛṣṭāntaḥ naṭasya caryāṁ pāṇyādibhir abhinīyamānasya gīta-padārthasya candra-kamalāder nāma-rūpādi-pradarśanāṁ yathā ajño nāvaiti |

ato nāsvādaṁ labhate tataś ca rasam amūlakaṁ brūte vijñaḥ satyaṁ tu sakala-sahṛdaya-sākṣikaṁ rasaṁ sākṣād evānubhavatīty arthaḥ ||

Baladeva Vidyābhūṣaṇa

vaiṣṇavānandinī

bhakti-hīnasya tarka-kuśalasyāpi na sa gamya ity āha—na ceti |

asya dhātur jagat-pālakasya harer utīr līlāḥ kaścij-jantuḥ kumanīyaḥ śuṣka-tarka-niṣṭha-dhīr nipuṇena tat-tarka-kuśalatayā mano-vacobhir nāvaiti |

kīdṛśasya? nāmāni rūpāṇi ca jagati saṁtanvato vistārayataḥ |

ajño naṭacaryām iva naṭasya caryāṁ karādibhir vidhu-padmādinām arūpa-pradarśanāṁ yathā tad anabhijño nāva iti, tadvat ||