Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 3
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
MadhvācāryaŚrīdharaŚrīnāthaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.3.34
← 1.3.331.3.35 →
yady eṣoparatā devī māyā vaiśāradī matiḥ |
sampanna eveti vidur mahimni sve mahīyate ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Madhvācārya
bhāgavata-tātparyam
viśāradaḥ parameśvaraḥ |
tan-matir māyā |
yad na enaṁ śocayāmīti uparatā tadā sampanna eva ||
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
tathāpi bhagavan-māyāyāḥ saṁsṛti-kāraṇa-bhūtāyā vidyamānatvāt kathaṁ brahmatā ? tatrāha—yadīti |
yadīty asandehe sandeha-vacanaṁ, "yadi vedāḥ pramāṇaṁ syuḥ" itivat |
vaiśāradī, viśāradaḥ sarva-jña īśvaraḥ, tadīyā devī saṁsāra-cakreṇa krīḍantī eṣā māyāyady uparatā bhavati |
kim ity uparatā bhavet ? tatrāha—matir vidyā |
ayaṁ bhāvaḥ—yāvad eṣāvidyātmanāvaraṇa-vikṣepau karoti, tāvan noparamati |
yadā tu saiva vidyā-rūpeṇa pariṇatā, tadā sad-asad-rūpaṁ jīvopādhiṁ dagdhvā nirindhanāgnivat svayam evoparamed iti |
tadā saṁpanno brahma-svarūpaṁ prāpta evetividus tattva-jñāḥ |
kim ataḥ ? yady evaṁ sve mahimni paramānanda-svarūpe mahīyate pūjyate, virājata ity arthaḥ ||
Śrīnātha Cakravartī
caitanya-mata-mañjuṣā
evaṁ śrī-kṛṣṇa-jñāne janaḥ kathaṁ sampadyeta ? ity āha—yady eṣety-ādi |
eṣā vaiśāradī matiḥ |
devī māyā bhagavatī yady uparatā bhavati, tadā janaḥ śrī-kṛṣṇatayā jñāna-sampanno bhavatīti tattva-jñā viduḥ |
kiṁ bahunā ? tadā janaḥ sve mahimni śuddha-bhāgavata-bhāve mahīyate, pūjito bhavatīty arthaḥ ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
athāntimāṁ brahma-sākṣātkāra-lakṣaṇāṁ muktim āha—yadīti |
eṣā jīvan-mukti-daśāyāṁ sthitā |
viśāradena parameśvareṇa dattā devī dyotamānā matir vidyā, tad-rūpā yā māyā svarūpa-śakti-vṛtti-bhūta-vidyāvirbhāva-dvāra-lakṣaṇā sattva-mayī māyā-vṛttiḥ |
sā yadi uparatā nivṛttā bhavati, tadā vyavadhānābhāsasyāpi rāhityāt sampanno labdha-brahmānanda-sampattir eveti vidur munayaḥ |
tataś ca tat-sampatti-lābhāt sve mahimni svarūpa-sampattāv api mahīyate pūjyate, prakṛṣṭa-prakāśo bhavatīty arthaḥ ||
[prīti-sandarbha 4]
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
yady eṣā māyā devī uparatā syāt, tathā vaiśāradī, viśārado bhaktānāṁ hite nipuṇo bhagavān eva, tadīyā matir “mām ayaṁ paśyatu” iti kṛpā-mayī tad-icchā yadi pravṛttā syāt, tasyaiva, nānyathā—yam evaiṣa vṛṇute tena labhyas tasyaiṣa ātmā vivṛṇute tanuṁ svāṁ [mu.u. 3.2.3, ka.u. 2.23] iti śruteḥ |
yad vā, vaiśāradī bhagavad-viṣayiṇī matiḥ puruṣasya syāt |
sampanna eva tan-matimān eva puruṣaḥ sampanno’nyas tu daridra ity arthaḥ |
vidus tattva-jñāḥ sve mahimni svīye māhātmye vartamānaḥ sa mahīyate pūjyate |
anyathā sva-māhātmyād bhraṣṭaḥ sa nindyata iti bhāvaḥ ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
kṣīṇa-vaimukhyasya tat-kīrtayatas tat-prāptiḥ kadā? ity atrāha—yadīti |
yadā devī devasya hareḥ śaktir māyoparatā svavṛtter avidyāyāḥ pravartane nivṛttā bhavati, viśāradasya tat-sāmmukhyajñasya devasya matir mat-padamayaṁ labhatām itīcchā bhavati, tadā sa tat-padaṁ saṁpanna eveti vidur vijñāḥ |
tasya tāvad eva ciraṁ yavanna vimokṣye'tha saṁpatsye iti śruteḥ |
saṁpradāya-pracāra-phalayā tad icchayaiva kiñcid avilamba iti bhāvaḥ |
tataḥ sve-mahimni parame vyomni gataḥ sa mahīyate satkṛto bhavati tad-bhaktaiḥ ||
← 1.3.331.3.35 →