Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 3
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
MadhvācāryaŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.3.31
yathā nabhasi meghaugho reṇur vā pārthivo’nile |
evaṁ draṣṭari dṛśyatvam āropitam abuddhibhiḥ ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Madhvācārya
bhāgavata-tātparyam
dṛśyatvaṁ jaḍa-rūpatvam |
avijñāya paraṁ deham ānandātmānam avyayam | āropayanti janimat-pañca-bhūtātmakaṁ jaḍam ||
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
katham ity apekṣāyāṁ svarūpāvaraṇena tad adhyāsata iti sa-dṛṣṭāntam āha—yatheti |
yathā vāyv-āśrito meghaugho nabhasy ākāśe’buddhibhir ajñair āropitaḥ |
yathā vā pārthivo reṇus tad-gataṁ dhūsaratvādy anile |
evaṁ draṣṭary ātmani dṛśyatvaṁ dṛśyatvādi-dharmakaṁ śarīram āropitam ity arthaḥ ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
tarhi kathaṁ tasyaitad-rūpam ity uktam ? pātālam etasya hi pāda-mūlaṁ [bhā.pu. 2.1.26] ity-ādinā ca tathā varṇayitavyam ? ucyate—aṅga-dṛṣṭy-apekṣayā |
tad-upāsanārthaṁ tad-adhyāsenaivety āha—yatheti ||
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
kasmin kim ivety ata āha |
yathā nabhasi ākāśe megha-samūhaḥ |
anile ca pṛthvī-vikāro reṇus tathaiva ātmani |
etad virāḍ-rūpam iti pūrveṇaivānvayaḥ |
tena mañcastha-puruṣau yathā maṁ ca ucyate |
tathā bhagavati sthito virāḍ api bhagavān ucyate ity arthaḥ |
evam evādhiṣṭhita-dharmo dṛśyatvam api draṣṭari bhagavaty adṛśye’pi āropitam ity arthaḥ abuddhibhiḥ alpa-buddhibhiḥ |
yathā adṛśyayor api nabho’nilayor nīlaṁ nabha iti dhūsaro’nila iti megha-reṇu-dharmo nīlima dhūsaratva-lakṣaṇaṁ dṛśyatvam āropitaṁ tataś ca bhagavān ayaṁ virāḍ-drśyaḥ prathama-daśā-sthair yogibhir ārādhya ity upapannam ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
nanu duḥkha-grāmasya sukha-duḥkha-bhogasya svābhāvikasa kathaṁ bhagavaj-janmadi śravaṇenaiva nivṛttis tatrāha—yatheti |
nabhasi yathā meghaughas tasmin nīlaṁ nabha iti kalpane, pārthivo reṇur yathānile dhūsaro'yam iti kalpane ca hetur abuddhīnaṁ bhavati, tayor acākṣuṣatvāt, evaṁ draṣṭari jīve jñāna-ghane manuṣyo gauraḥ sukhī duḥkhī cāham iti dehāntaḥ-karaṇa-dharmaṁ dṛśyatvam abuddhibhir ajñair āropitaṁ paṅkākte vāsasi malinatvavat |
tathā cāgantukatvād yathāmbunā paṅkam evaṁ tac-chravaṇena duḥkha-grāmaḥ kṣālyate ||