Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 3
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
MadhvācāryaŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.3.30
← 1.3.291.3.31 →
etad rūpaṁ bhagavato hy arūpasya cid-ātmanaḥ |
māyā-guṇair viracitaṁ mahad-ādibhir ātmani ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Madhvācārya
bhāgavata-tātparyam
etaj jaḍa-rūpam |
nārāyaṇa varāhādyāḥ paramaṁ rūpam īśituḥ | jaivaṁ tu pratibimbākhyaṁ jaḍam āropitaṁ hareḥ | evaṁ hi trividhaṁ tasya rūpaṁ viṣṇor mahātmanaḥ ||
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
vimucyata iti yad uktaṁ tatra kathaṁ deha-dvaya-saṁbandhe sati tad- vimuktir ity āśaṅkya deha-dvaya-saṁbandhasya bhagavan-māyotthāvidyā-vilasitatvād etac-chravaṇādi-janita-vidyayā tan-nivṛttir upapadyata ity āśayenāha—etad iti pañcabhiḥ |
arūpasya cid-ekarasasyātmano jīvasyaitat sthūlaṁ rūpaṁ śarīraṁ bhagavato yā māyā tasyā guṇair mahad-ādi-rūpair viracitam |
kva ātmani |
ātma-sthāne śarīraṁ kṛtam ity arthaḥ ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
tad evam etāni sākṣād rūpāṇy āviṣṭa-rūpāṇi copadiśyopāsanārthaṁ śāstreṇa bhagavaty aropitaṁ rūpam upadiśati—etad rūpam iti |
arūpasya prākṛta-rūpāsambandhasya māyā-guṇair viracitam evaitaj jagad-ākāraṁ rūpaṁ tac cātmani jīva eva viracitaṁ tat-sambandhatayaiva kalpitam |
na tu parameśvara-sambandhatayety arthaḥ |
āsaṅgād anāsaṅgāc ceti bhāvaḥ ||
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
nanu pātālam etasya hi pāda-mūlaṁ [bhā.pu. 2.1.26] ity-ādinā dvitīya-skandhādau yo’yaṁ virāḍ-rūpī bhagavān prathamam upāsyatvenoktaḥ |
sa katham avatāra-madhye na gaṇitaḥ ? tatrāha—etad iti |
etat samaṣṭi-vyaṣṭi-virāḍ-ātmakaṁ jagac cidātmanaś cinmaya-vigrahasya ata evārūpasya prākṛta-rūpa-rahitasya bhagavato rūpaṁ sthūla-śarīram |
kintu māyā-guṇair mahat-tattvādibhiḥ pṛthvyas tais tattvair viracitam ātmani svasminn etad-antaryāminy adhiṣṭhāne sthitam ity arthaḥ |
ato viśuddhaṁ sattva-rūpa-matsya-kūrmādy-avatāra-madhye māyika-rūpī virāḍ eṣa na paṭhita iti bhāvaḥ ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
nanu pātālam etasya hi pāda-mūlam ity-ādibhi dvitīyādau yad-virāḍ-rūpaṁ vakṣyate, tad eṣv avatāreṣu kiṁ noktaṁ? tatrāha—etad iti |
aparūpasya prākṛta-rūpa-śūnyasya cidātmano vijñāna-rūpasya bhagavata ātmani sarvage svarūpe māyā-guṇair mahad-ādibhir viracitaṁ sthūladhiyāṁ manaḥ-sthairyārthaṁ tad-rūpatvenoktam ity arthaḥ |
tathā ca māyaikatvāt-tad-rūpa-mamāyikeṣu mīna-kamaṭhādi-rūpeṣu na paṭhitam iti ||
← 1.3.291.3.31 →