Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 8 · Pada 3
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 8.3.38
so 'padādau
Aṣṭādhyāyī 8.3.38
Vṛtti Patañjali

saḥ apadādau anavyayasya .

saḥ apadādau anavyayasya iti vaktavyam .

iha mā bhūt .

prātaḥkalpam punaḥkalpam .

roḥ kāmye niyamārtham .

roḥ kāmye iti vaktavyam .

kim prayojanam .

niyamārtham .

roḥ eva kāmye na anyasya .

payaskāmyati .

kva mā bhūt .

gīḥkāmyati pūḥkāmyati .

upadhmānīyasya ca satvam vaktavyam .

kim prayojanam .

ayam ubjiḥ upadhmānīyopadhaḥ paṭhyate tasya satve kṛte jaśbhāve ca abhyudgaḥ samudgaḥ iti etat rūpam yathā syāt .

yadi upadhmānīyopadhaḥ paṭhyate ubjijiṣati iti upadhmānīyasya dvirvacanam prāpnoti .

dakāropadhe punaḥ sati nandrāḥsaṃyogādayaḥ iti pratiṣedhaḥ siddhaḥ bhavati .

yadi dakāropadhaḥ paṭhyate kā rūpasiddhiḥ : ubjitā ubjitum iti .

asiddhe bhaḥ udjeḥ .

idam asti stoḥścunāścuḥ .

tataḥ vakṣyāmi .

bhaḥ udjeḥ .

udjeḥ ca ścunā sannipāte bhaḥ bhavati iti .

tat tarhi vaktavyam .

na vaktavyam .

nipātanāt etat siddham .

kim nipātanam .

bhujanyubjaupāṇyupatāpayoḥ iti .

iha api prāpnoti .

abhyudgaḥ samudgaḥ .

akutvaviṣaye nipātanam .

atha vā na etat ubjeḥ rūpam .

kim tarhi gameḥ dvyupasargāt ḍaḥ vidhīyate .

abhyudgataḥ abhyudgaḥ .

samudgataḥ samudgaḥ