iha kasmāt na bhavati .
ajajāgarat .
laghuni caṅpare iti ucyate vyavahitam ca atra laghu caṅparam .
iha api tarhi na prāpnoti .
acīkarat , ajīharat .
vacanāt bhaviṣyati .
iha api vacanāt prāpnoti .
ajajāgarat .
yena na avyavadhānam tena vyavahite api vacanaprāmāṇyāt .
kena ca na avyavadhānam .
varṇena .
etena punaḥ saṅghātena vyavadhānam bhavati na bhavati ca .
evam api acikṣaṇat atra na prāpnoti .
evam tarhi ācāryapravṛttiḥ jñāpayati bhavati evañjātīyakānām ittvam iti yat ayam atsmṛdṝtvaraprathamradastṝspaśām iti ittvabādhanārtham attvam śāsti .
sanvadbhāvadīrghatve ṇeḥ ṇici upasaṅkhyānam .
sanvadbhāvadīrghatve ṇeḥ ṇici upasaṅkhyānam kartavyam : vāditavantam prayojitavān , avīvadat vīṇām parivādakena .
kim punaḥ kāraṇam na sidhyati .
ṇicā vyavahitatvāt .
lope kṛte na asti vyavadhānam .
sthānivadbhāvāt vyavadhānam eva .
pratiṣidhyate atra sthānivadbhāvaḥ dīrghavidhim prati na sthānivat iti .
evam api anaglopaḥ iti pratiṣedham prāpnoti .
vṛddhau kṛtāyām lopaḥ tat na aglopi aṅgam bhavati .
evam tarhi idam iha sampradhāryam .
vṛddhiḥ kriyatām lopaḥ iti kim atra kartavyam .
paratvāt vṛddhiḥ .
nityaḥ lopaḥ .
kṛtāyām api vṛddhau prāpnoti akṛtāyām api .
lopaḥ api anityaḥ .
anyasya kṛtāyām vṛddhau prāpnoti akṛtāyām anyasya śabdāntasya ca prāpnuvan vidhiḥ anityaḥ bhavati .
ubhayoḥ anityayoḥ paratvāt vṛddhiḥ .
vṛddhau kṛtāyām lopaḥ tat na aglopi aṅgam bhavati .
mīmādīnām tu lopaprasaṅgaḥ .
mīmādīnām tu lopaḥ prāpnoti .
amīmapat .
siddham tu rūpātideśāt .
siddham etat .
katham .
rūpātideśaḥ ayam .
sani yādṛśam abhyāsarūpam tat sanvadbhāvena atidiśyate na ca mīmādīnām sani abhyāsarūpam asti .
aṅgānyatvāt vā siddham .
atha vā ṇyantam etat aṅgam anyat .
lope kṛte na aṅgānyatvam .
sthānivadbhāvāt aṅgam anyat .
katham ajijñapat .
atra sani api ṇyantasya eva upādānam āpjñapyṛdhām īt iti .
atra aṅgānyatvābhāvāt abhyāsalopaḥ syāt .
tasmāt pūrvaḥ eva parihāraḥ siddham tu rūpātideśāt iti