Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 7 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 7.1.1.1
yu-vor ana-akau
Aṣṭādhyāyī 7.1.1
Vṛtti Patañjali

yuvoḥ anākau iti ucyate kayoḥ yuvoḥ anākau bhavataḥ .

pratyayayoḥ .

katham punaḥ aṅgasya iti anuvartamāne pratyayayoḥ syātām .

yuśabdavuśabdāntam etat vibhaktau aṅgam bhavati .

yadi yuśabdavuśabdāntasya aṅgasya anākau bhavataḥ sarvādeśau prāpnutaḥ .

nirdiśyamānasya ādeśāḥ bhavanti iti evam na bhaviṣyataḥ .

yatra tarhi vibhaktiḥ na asti .

nandanā kārikā iti .

atra api pratyayalakṣaṇena vibhaktiḥ .

yatra tarhi pratyayalakṣaṇam na asti .

nandanapriyaḥ kārakapriyaḥ iti .

mā bhūtām yā asau sāmāsikī vibhaktiḥ tasyām yā asau samāsāt vibhaktiḥ tasyām bhaviṣyataḥ .

na vai tasyām yuśabdavuśabdāntam aṅgam bhavati .

bhavet yaḥ yuśabdavuśabdābhyām aṅgam viśeṣayet tasya ānantyayoḥ na syātām .

vayam khalu aṅgena yuśabdavuśabdau viśeṣayiṣyāmaḥ .

aṅgasya yuvoḥ anākau bhavataḥ yatratatrasthayoḥ iti .

yatra tarhi samāsāt vibhaktiḥ na asti .

nandanadadhi kārakadadhi .

evam tarhi na ca aparam nimittam sañjñā ca pratyayalakṣaṇena .

na ca iha param nimittam āśrīyate : asmin parataḥ yuvoḥ anākau bhavataḥ iti .

kim tarhi aṅgasya yuvoḥ anākau bhavataḥ iti .

aṅgasañjñā ca bhavati pratyayalakṣaṇena .

atha vā tayoḥ eva yat aṅgam tannimittatvena āśrayiṣyāmaḥ .

katham .

aṅgasya iti sambandhasāmānye ṣaṣṭhī vijñāsyate .

aṅgasya yau yuvū .

kim ca aṅgasya yuvū .

nimittam .

yayoḥ yuvoḥ aṅgam iti etat bhavati .

kayoḥ ca etat bhavati .

pratyayayoḥ