hanaḥ kvau upadhādīrghatvaprasaṅgaḥ .

hanaḥ kvau upadhālakṣaṇam dīrghatvam prāpnoti .

anunāsikasya kvijhaloḥ kṅiti iti .

tasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

vṛtrahaṇau vṛtrahaṇaḥ iti .

niyamavacanāt siddham .

inhanpūṣāryamṇām śau sau ca iti etasmāt niyamavacanāt dīrghatvam na bhaviṣyati .

niyamavacanāt siddham iti cet sarvanāmasthānaprakaraṇe niyamavacanāt anyatra aniyamaḥ .

niyamavacanāt siddham iti cet sarvanāmasthānaprakaraṇe niyamavacanāt anyatra niyamaḥ na prāpnoti .

kva anyatra .

vṛtrahaṇi bhrūṇahani .

evam tarhi

dīrghavidhiḥ yaḥ iha inprabhṛtīnām tam viniyamya suṭi iti suvidvān .

dīrghavidhiḥ yaḥ iha inprabhṛtīnām tam sarvanāmasthāne viniyamya , inhanpūṣāryamṇām sarvanāmasthāne dīrghaḥ bhavati .

kimartham idam .

niyamāṛtham .

inhanpūṣāryamṇām sarvanāmasthāne eva na anyatra .

śau niyamam punaḥ eva vidadhyāt .

tataḥ śau .

śau eva sarvanāmasthāne na anyatra .

tataḥ sau .

sau eva sarvanāmasthāne na anyatra .

bhrūṇahani iti tathā asya na duṣyet .

tathā asya bhrūṇahani iti na doṣaḥ bhavati .

śāsti nivartya suṭi iti aviśeṣe śau niyamam kuru vā api asamīkṣya .

atha vā nivṛtte sarvanāmasthānaprakaraṇe aviśeṣeṇa śau niyamam vakṣyāmi .

inhanpūṣāryamṇām śau eva .

tataḥ sau .

sau eva .

iha api tarhi niyamāt na prāpnoti : indraḥ vṛtrahāyate .

dīrghavidheḥ upadhāniyamāt me hanta yi dīrghavidhau ca na doṣaḥ .

upadhālakṣaṇadīrghatvasya niyamaḥ na ca etat upadhālakṣaṇam dīrghatvam .

suṭi api vā prakṛte anavakāśaḥ śau niyamaḥ aprakṛtapratiṣedhe .

atha vā anuvartamāne sarvanāmasthānagrahaṇe anavakāśaḥ śau niyamaḥ aprakṛtasya api dīrghatvasya niyāmakaḥ bhaviṣyati .

katham .

yasya hi śau niyamaḥ suṭi na etat tena na tatra bhavet viniyamyam .

yasya hi śiḥ sarvanāmasthānam na tasya suṭ .

yasya suṭ sarvanāmasthānam na tasya śiḥ .

tatra sarvanāmasthānaprakaraṇe niyamyam na asti iti kṛtvā aviśeṣeṇa śau niyamaḥ vijñāsyate .

dīrghavidhiḥ yaḥ iha inprabhṛtīnām tam viniyamya suṭi iti suvidvān .

śau niyamam punaḥ eva vidadhyāt .

bhrūṇahani iti tathā asya na duṣyet .

śāsti nivartya suṭi iti aviśeṣe śau niyamam kuru vā api asamīkṣya .

dīrghavidheḥ upadhāniyamāt me hanta yi dīrghavidhau ca na doṣaḥ .

suṭi api vā prakṛte anavakāśaḥ śau niyamaḥ aprakṛtapratiṣedhe .

yasya hi śau niyamaḥ suṭi na etat tena na tatra bhavet viniyamyam .